Kiralık daire için ev sahiplerinden sınav gibi form

İstanbul’da kiralık daire arayanlardan maaş, meslek, iş yeri, araç ve eski ev sahibi bilgileri istenirken, bazı ev sahipleri kefil de talep ediyor.

İstanbul’da kiralık daire bulmak isteyenler, artan fiyatların yanı sıra ev sahiplerinin uyguladığı ayrıntılı değerlendirme süreciyle de karşı karşıya kalıyor. Bazı mal sahipleri, konutu kiralamak isteyen adaylardan maaş bilgisi, meslek, çalıştığı şirket, işe başlama tarihi, otomobil markası ve önceki ev sahibine ilişkin referanslar içeren formlar doldurmalarını istiyor.

Emlak piyasasından edinilen bilgilere göre, beğendiği konutu kiralamaya karar veren aday, sözleşme aşamasına geçmeden önce kapsamlı bir form dolduruyor. Formda önceki ev sahibinin adı ve telefon numarasının yanı sıra adayın geliri, mesleği, mevcut iş yerindeki çalışma süresi, evde kaç kişinin yaşayacağı, araç sahibi olup olmadığı, otomobilinin markası ve evcil hayvan besleyip beslemediği gibi sorular yer alıyor. Bazı formlarda Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası da talep ediliyor.

Aynı konut için başvuran birden fazla kişinin, hatta bazı durumlarda aynı gün içinde beş adayın bu formu doldurduğu belirtiliyor. Sürecin, bir konut kiralamasından çok kurumsal şirketlerdeki işe alım görüşmelerini andırdığı ifade ediliyor. Formdaki kriterleri karşılayan adayın evi kiralama hakkı kazandığı ve bu değerlendirme için yaklaşık 10 günlük süre tanındığı aktarılıyor.

Mal sahipleri daha fazla güvence istiyor

Emlak sektörü temsilcileri, kiralık konut talebinin güçlü olduğu mevcut ortamda mal sahiplerinin geçmişte yaşanan ödeme sorunları nedeniyle daha kapsamlı güvenceler aradığını belirtiyor. Bazı ev sahiplerinin yalnızca kira geliriyle geçindiği, kimi kiracıların ise taşınmadan birkaç ay sonra ödeme güçlüğü yaşayabildiği ifade ediliyor.

Bu nedenle kiracı adayının düzenli bir işe ve gelire sahip olduğunu gösteren belgeler önem kazanıyor. İş yerinden alınan, çalışanın hangi tarihten itibaren görev yaptığını gösteren imzalı yazı, maaş bordrosu ve kefil talebi, kiralamalarda daha sık karşılaşılan şartlar arasında yer alıyor. Sektör temsilcilerine göre bazı emlakçılar artık kefil istiyor; kefilin de gelirini ve mevcut işindeki çalışma süresini belgelemesi beklenebiliyor. Kira sözleşmelerinde tahliye taahhütnamesi de talep edilen belgeler arasında bulunuyor.

Kişisel veriler ve ayrımcılık uyarısı

Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz, kiracı adaylarından kişisel bilgileri içeren bir form istenmesinin hukuken mümkün olabileceğini, ancak bu bilgilerin kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuata tabi olduğunu belirtti. Deniz, uygulamanın etik açıdan uygun bulunmayabileceğini, ancak arz ve talep arasındaki dengesizliğin bu tür talepleri artırdığını söyledi.

Deniz ayrıca, form aracılığıyla ayrımcılık yapılmaması gerektiği uyarısında bulundu. Bekârlara ya da öğrencilere kategorik olarak ev vermeme gibi uygulamaların ayrımcılık yasağı kapsamında değerlendirilebileceğini belirten Deniz, bazı ev sahiplerinin kiralama kararında Findeks raporunu da dikkate aldığını aktardı.

İstanbul’da kentsel dönüşüm çalışmalarının da kiralık konut arayışını artırdığı ifade ediliyor. Avrupa Yakası’nda Fatih, Güngören ve Merter gibi bölgelerde yürütülen çalışmalar nedeniyle bazı sakinlerin başka semtlerde konut aramak zorunda kaldığı belirtiliyor. Bu hareketlilik, Zeytinburnu, Fatih ve Güngören’de kiralık konut talebinin yükselmesine yol açıyor.

Sektör temsilcileri, özellikle tek bir konutu bulunan ve kira geliriyle geçinen mal sahiplerinin düzenli ödeme yapabilecek kiracıları tercih ettiğini vurguluyor. Yaşanan olumsuz örneklerin ev sahiplerini daha temkinli davranmaya yönelttiği, bu nedenle kiralama süreçlerinde devlet memurlarının güvenilir gelirleri nedeniyle öncelikli görülebildiği ifade ediliyor.