Katar’dan Uyarı: Körfez Enerji İhracatı Tehlikede
Katar Enerji Bakanı, Orta Doğu’daki savaşın enerji ihracatını durdurabileceğini ve petrol fiyatlarının 150 dolara yükselebileceğini belirtti.
Katar Enerji Bakanı Saad al-Kaabi, Orta Doğu’daki çatışmaların sürmesi halinde Körfez ülkelerinin enerji ihracatını günler içinde durdurmak zorunda kalabileceğini ifade etti. Kaabi, tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçememesi durumunda petrol fiyatlarının hızla 150 dolara yükselebileceğini ve bu durumun küresel ekonomiyi derinden sarsabileceğini belirtti.
Financial Times’a konuşan Kaabi, Orta Doğu’daki savaşın küresel enerji arzını tehdit ettiğini vurguladı. Çatışmaların devam etmesi halinde Körfez’deki enerji ihracatçıları sözleşmelerini askıya almak zorunda kalabilir ve günler içinde üretim durabilir. Bu durum, enerji piyasalarında ‘force majeure’ (mücbir sebep) ilan edilmesi anlamına geliyor.
Katar, dünyanın ikinci büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üreticisi konumunda. Bu hafta, ülkenin en büyük LNG tesislerinden biri olan Ras Laffan, İran’a ait bir drone saldırısına uğradı ve bu nedenle force majeure ilan edildi. Kaabi, saldırının ardından üretimin normale dönmesinin haftalar hatta aylar sürebileceğini söyledi. Savaşın sona ermesi durumunda bile normal teslimat düzenine dönmenin zaman alacağını ifade etti.
Kaabi, tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçememesi halinde petrol fiyatlarında büyük bir artış olabileceğini belirtti. Bakan, petrol fiyatının 2-3 hafta içinde 150 dolar seviyesine yükselebileceğini öngördü. Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak kabul ediliyor ve küresel petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu su yolundan geçiyor.
Katar gazının Avrupa’ya doğrudan ihracatı sınırlı olsa da, Kaabi, Avrupa’nın da bu krizden ciddi şekilde etkilenebileceğini belirtti. Asya’daki alıcıların gaz için daha yüksek fiyat teklif edebileceği ve Avrupa’nın arz sıkıntısı yaşayabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca, Körfez ülkelerinin sözleşmelerini yerine getirememesi durumunda küresel enerji piyasasında büyük dengesizlikler oluşabileceğini vurguladı.
Savaşın uzaması halinde küresel ekonomik büyümenin ciddi şekilde zarar görebileceğini belirten Kaabi, “Bu savaş birkaç hafta sürerse dünya ekonomileri büyük darbe alır. Enerji fiyatları yükselir, bazı ürünlerde kıtlık yaşanır ve fabrikalar üretim yapamaz hale gelir,” şeklinde uyarıda bulundu.
Katar’ın North Field gaz sahası genişletme projesi de bu savaş nedeniyle risk altında. Yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırım ile Katar’ın LNG üretim kapasitesinin yıllık 77 milyon tondan 126 milyon tona çıkarılması planlanıyordu. Kaabi, çatışmaların uzaması halinde bu genişleme planlarının gecikebileceğini söyledi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği büyük ölçüde durdu. Son günlerde en az 10 gemi saldırıya uğradı, sigorta primleri hızla yükseldi ve birçok armatör gemilerini bölgeye göndermeyi reddetti. ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan donanmasının tankerleri boğazdan geçireceğini ve sigorta desteği sağlayacağını açıklasa da Kaabi bunun yeterli olmayacağını ifade etti.
Katar Enerji CEO’su Kaabi, üretimin ancak çatışmalar tamamen sona erdiğinde yeniden başlayabileceğini belirtti. Katar’ın LNG filosundaki 128 tankerinden sadece 6-7’sinin hazır durumda olduğunu ve normal ihracat düzenine dönüşün zaman alacağını ifade etti.
Enerji piyasaları şu anda Orta Doğu’daki savaşın seyri, Hürmüz Boğazı’nın açık kalıp kalmayacağı ve tanker trafiğinin yeniden başlayıp başlamayacağı gibi gelişmeleri yakından izliyor. Analistler, çatışmaların uzaması halinde petrol ve gaz piyasasında 2000’li yılların en büyük arz şoklarından birinin yaşanabileceğini belirtiyor.
