ABD ve İran Arasındaki Gerginlik Devam Ediyor: Diplomasi Tehdit Altında
ABD ve İran arasındaki gerginlik sürerken, müzakereler belirsizlik içinde kalıyor. Diplomasi mi, çatışma mı?
Körfez’de gergin bir bekleyiş sürüyor. 8 Nisan’da sağlanan ateşkesin sona ermesine saatler kala, ABD Başkanı Donald Trump, ateşkesi süresiz uzattığını duyurdu. Ancak, taraflar arasında müzakere için İslamabad’a giden kimse yokken, tehditler artmaya devam ediyor.
ABD ile İran arasındaki kriz, diplomasi ile askeri gerilim arasında sıkışmış durumda. Trump’ın ateşkesi uzatma kararı, sahada tansiyonu düşürmek yerine belirsizliği artırmış görünüyor. Washington yönetimi, süresi dolmak üzere olan ateşkesi “müzakerelere zaman tanımak” amacıyla uzattığını belirtse de, bu kararın tek taraflı olduğu anlaşılıyor. İran, ateşkes uzatımına mesafeli yaklaşarak, ABD’nin deniz ablukasını “savaş nedeni” olarak nitelendiriyor.
Trump, geri adım atmadığını ve ABD ordusuna ablukayı sürdürme talimatı verdiğini açıkça ifade ediyor. Müzakereler sonuçlanana kadar askeri baskının devam edeceğini vurguluyor. İran yönetimi ise, İslamabad’da planlanan yeni tur görüşmelere henüz onay vermiş değil. Tahran, abluka ve gemi operasyonları devam ettiği sürece müzakere masasına dönmeyeceğini belirtiyor. Bu durum, diplomatik süreci kilitleyen en önemli engel olarak öne çıkıyor.
ABD’nin müzakere heyetine başkanlık etmesi beklenen Başkan Yardımcısı JD Vance’in Pakistan’a yapacağı ziyaret de askıya alındı. Beyaz Saray kaynakları, İran’ın görüşmelere katılımı netleşmeden böyle bir temasın anlamlı olmayacağını ifade ederek, Vance’in seyahatinin süresiz ertelendiğini duyurdu. Bu gelişme, diplomatik sürecin fiilen durma noktasına geldiğini gösteriyor.
Ateşkes uzatılmış olsa da, Trump’ın söylemlerinde herhangi bir yumuşama yok. İran da tehditlere karşılık vermekten geri durmuyor. ABD Başkanı, müzakerelerin başarısız olması durumunda askeri seçeneklerin masada olduğunu belirterek, “bombardıman yeniden başlayabilir” mesajını veriyor. İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, İran’a yönelik olası bir saldırıya karşı “ABD Başkanı ve o ülkenin saldırgan komutanlarını uyarıyoruz, elimiz tetikte” açıklamasında bulundu.
Uzmanlar, bu çelişkili durumun bir yandan ateşkes, diğer yandan tehditlerin sahadaki kırılgan dengeyi daha da hassas hale getirdiğini belirtiyor. Şubat sonunda başlayan savaşın ardından on binlerce insanın etkilendiği kriz, küresel enerji hatlarını da doğrudan etkilemiş durumda. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve abluka uygulamaları, petrol piyasalarında dalgalanmalara yol açmaya devam ediyor.
Gelinen noktada, masada ilerleme yok, sahada risk yüksek ve taraflar geri adım atmıyor. Bu nedenle önümüzdeki günlerde ya diplomatik bir kırılma yaşanacak ya da ateşkesin yerini yeniden sıcak çatışma alacak. Kısacası, gözler masada, ancak tarafların eli de tetikte.
