TMO Fındık Alım Fiyatını 255 Lira Olarak Belirledi, Üreticiler Tepkili
TMO, fındık alım fiyatını 255 lira olarak açıkladı. Üreticiler, bekledikleri fiyatın altında kalmasından dolayı hayal kırıklığı yaşıyor.
VEYSEL AĞDAR
Fındık rekoltesi ve fiyatları üzerine süregelen tartışmaların ardından, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) fındık alım fiyatını açıkladı. Geçen yıla oranla yüzde 25’lik bir artışla Giresun kalite fındığın kilosunu 255 lira, levant kalite fındığı ise 250 lira olarak belirledi. TMO, 50 randımanın üzerindeki Giresun kalite fındık için 5.1 lira, levant kalite için ise 5 lira ek fiyat vereceğini duyurdu. Geçen yıl Giresun kalite fındık için 200 lira ödenmişti.
Fındık üreticileri, iktidar partisi ve yerel siyasilerin de sıkça dile getirdiği 300-350 lira taban fiyat beklentilerinin karşılanmamasından dolayı hayal kırıklığı yaşıyor. Üretici temsilcileri, TMO’nun belirlediği fiyatın, yaptıkları masrafların bile altında kaldığını belirterek, “TMO fındık çiftçisinin ölüm fermanını imzaladı” şeklinde tepkilerini dile getirdiler. Ayrıca, açıklanan fiyatın Merkez Bankası’nın yılsonu enflasyon beklentisinin bile gerisinde olduğunu vurguladılar. Geçen yıl düşük rekolteye rağmen serbest piyasada fiyatların TMO’nun belirlediği alım fiyatının altında seyrettiğini hatırlatan üreticiler, bu yıl rekolte artışı beklenirken fiyatların daha da düşmesinden endişe ediyorlar.
Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, TMO’nun açıkladığı fiyatın üretim maliyetlerini karşılamaktan uzak olduğunu ifade ederek, ihracat lobisinin etkili çalıştığını belirtti. Akça, üretim maliyetinin yaklaşık 230 lira seviyesinde olduğunu ve 250 liralık alım fiyatının üreticinin emeğinin karşılığını vermediğini savundu. Özellikle eğimli arazilerde üretim yapan çiftçilerin daha yüksek maliyetlerle karşılaştığını belirten Akça, belirlenen fiyatın üreticiyi ekonomik açıdan zor durumda bırakacağını öne sürdü.
Giresun Ziraat Odası Eski Başkanı Özer Akbaşlı, TMO’nun üreticilerin beklentilerini karşılamadığını ifade etti. Akbaşlı, son üç yılda çay alım fiyatlarına yapılan artışların fındık fiyatlarına yansıtıldığını, ancak bu yıl aynı yaklaşımın benimsenmediğini söyledi. TMO’nun çaya yüzde 40 fazla fiyat verirken fındığa sadece yüzde 25 artış yaptığını hatırlatan Akbaşlı, fındık alım fiyatının enflasyonun altında kaldığını belirtti. Üretim maliyetlerinin, işçilik ücretlerinin, mazot ve gübre gibi temel girdilerin tamamının enflasyon oranında arttığını ifade eden Akbaşlı, üreticinin ürününe aynı oranda değer verilmediğini dile getirdi. Bu nedenle açıklanan fiyatın kabul edilebilir olmadığını belirten Akbaşlı, ürününü bekletme imkânı bulunmayan üreticilerin serbest piyasada daha düşük fiyatlarla satış yapmak zorunda kalabileceğini kaydetti.
Akbaşlı, TMO’ya ürün teslim sürecinin zahmetli olduğunu belirterek, randevu sistemi ve ürün hazırlama işlemleri nedeniyle birçok üreticinin serbest piyasaya yönelmek zorunda kaldığını vurguladı. Hasat için memleketine kısa süreli gelen üreticilerin bu durumdan olumsuz etkileneceğini ifade eden Akbaşlı, serbest piyasada fiyatların TMO’nun açıkladığı seviyenin de altına gerileyebileceği konusunda uyarıda bulundu. Üreticilere birlik çağrısı yapan Akbaşlı, fındığın aceleyle pazara indirilmemesi halinde tüccarın daha yüksek fiyat vermek zorunda kalacağını savundu. Geçen yıldan devreden stoklara rağmen Türkiye’nin dünya fındık üretimindeki belirleyici konumunu koruduğunu vurgulayan Akbaşlı, “Üretici ürününe sahip çıkarsa piyasa da buna göre şekillenir” görüşünü dile getirdi. Karadenizli siyasetçilerin de fiyatın yeniden değerlendirilmesi için ortak girişimde bulunması gerektiğini ifade eden Akbaşlı, TMO’nun alım fiyatının revize edilmesinin hem üretici hem de sektör açısından önemli olacağını sözlerine ekledi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan, artan üretim maliyetleri ve zirai donun etkileri nedeniyle üreticilerin daha yüksek bir fiyat beklentisi içinde olduğunu belirtti. Açıklanan fiyatın birçok üretici tarafından yetersiz bulunduğunu ifade eden Soydan, TMO’nun uygulayacağı alım politikasının büyük önem taşıdığını vurguladı. TMO’nun bu sezon önceki yıllara göre daha fazla ürün alması gerektiğini, üreticilerin teslim ettiği ürünlerin geri çevrilmemesi ve ödemelerin kısa sürede yapılmasının piyasaya güven vereceğini söyledi. Serbest piyasanın da sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Soydan, TMO’nun açıkladığı fiyatın altında bir piyasa oluşmaması gerektiğini kaydetti. Üreticilere “satın” ya da “satmayın” yönünde bir çağrıda bulunmanın doğru olmayacağını ifade eden Soydan, piyasanın önümüzdeki günlerde nasıl şekilleneceğinin yakından takip edileceğini belirtti. Üreticilerden gelecek talepler doğrultusunda sürecin değerlendirileceğini ifade eden Soydan, amaçlarının üreticinin mağduriyet yaşamaması olduğunu sözlerine ekledi.
