Cambridge Üniversitesi, 116 Benin Eserini Nijerya’ya İade Etti
Cambridge Üniversitesi, 1897’de Benin Krallığı’ndan alınan 116 eserin mülkiyetini Nijerya’ya devretti.
Cambridge Üniversitesi, 1897 yılında Benin Krallığı’ndan alınan 116 tarihi eserin mülkiyetini Nijerya Ulusal Müzeler ve Anıtlar Komisyonu’na (NCMM) devrettiğini duyurdu. Yapılan açıklamada, Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi (MAA) koleksiyonundaki eserlerin, Benin Kraliyet Sarayı ile yapılacak bir yönetim anlaşması çerçevesinde Nijerya’ya iade edileceği belirtildi.
Bu kararın, NCMM’nin Ocak 2022’de yaptığı resmi iade başvurusunun ardından alındığı ve Cambridge Üniversitesi Konseyi tarafından onaylandığı ifade edildi. Sürecin, İngiltere Hayır Kurumu Komisyonu’nun yetkilendirmesiyle yürütüldüğü kaydedildi.
Eserlerin büyük bir kısmının fiziksel olarak Nijerya’ya gönderileceği, ancak küçük bir bölümünün Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi’nde müze ziyaretçileri, öğrenciler ve araştırmacılar için ödünç statüsünde sergileneceği bildirildi. Toplamda 116 parçadan oluşan koleksiyonun büyük çoğunluğunun pirinç eserlerden oluştuğu, ayrıca fildişi ve ahşap heykellerin de bulunduğu belirtildi.
Söz konusu eserlerin, 1897’de Benin Şehri’nde gerçekleştirilen ve “Cezalandırma Seferi” olarak bilinen askeri operasyon sırasında alındığı hatırlatıldı. NCMM Genel Direktörü Olugbile Holloway, bu gelişmenin Cambridge Üniversitesi ile yürütülen diyalog açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek, iadenin yalnızca eserlerin değil, geçmişte kaybedilen gurur ve itibarın da geri kazanılması anlamına geldiğini ifade etti.
MAA Direktörü Prof. Dr. Nicholas Thomas, son yıllarda Nijeryalı kurumlar, kraliyet sarayı temsilcileri ve akademisyenlerle yürütülen temasların bu sürece zemin hazırladığını vurguladı. Ayrıca, sömürge dönemi bağlamında alınan eserlerin iadesine yönelik ulusal ve uluslararası desteğin giderek arttığını belirtti.
Benin Eserlerinin Geri Alınması İçin Uluslararası Adımlar
Benin bronzları, 1897 yılına kadar bağımsız bir devlet olan Benin Krallığı’na aitti. Aynı yıl, İngiliz askerleri tarafından düzenlenen saldırı sırasında bu eserler yağmalanmıştı. Günümüzde bağımsız bir devlet statüsünde olmayan Benin Krallığı, Nijerya sınırları içinde varlığını sürdürmektedir.
İnsan ve hayvan figürleri, kabartmalar, kraliyet eşyaları ve bir çanı da içeren Benin bronzlarının büyük bir kısmı uzun yıllar boyunca Hollanda’nın Leiden kentindeki bir müzede sergilendi. Nijerya, 2022 yılında dünya genelindeki müzelerden yüzlerce eserin iadesini resmi olarak talep etti. Aynı yıl Londra’daki bir müzeden 72, ABD’nin Rhode Island eyaletindeki bir müzeden ise 31 eser ülkeye iade edildi.
