İzmir Tarım Fuarı’nda Pamuk Üretiminin Geleceği Tartışıldı

Pamuk üreticileri, stratejik ürün ilanlarının gerçek bir planlamayı yansıtmadığını vurguluyor. Üreticiler, fiyatlara göre üretim kararları alıyor.

Pamuk üreticisi Aydın Çondur, traktör fiyatlarının 2022’den bu yana 5 kat arttığını, buna karşın pamuk fiyatlarının 4 yıldır aynı kaldığını belirtti.

Geçtiğimiz hafta İzmir Tarım Fuarı’nda yer aldım. Orion Fuarcılık tarafından düzenlenen Agroexpo Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Fuarı, 21. kez kapılarını açtı. Fuar, bitkisel üretimden hayvancılığa, tarım makinelerinden dronlara kadar birçok sektörden katılımcıyı bir araya getirdi.

Uzun yıllardır fuarlara katılıyorum. Genellikle çiftçiler ve üreticiler şikayet ederken, ürün satanlar daha mutlu görünüyordu. Ancak bu yıl, satıcıların da memnuniyetsiz olduğunu gözlemledim. Bayiler, durgunluktan ve tahsilat sorunlarından yakınıyor.

Planlama Sorunları

Birçok üretici, tarımda planlama eksikliğinden şikayetçi. Ürünlerin “stratejik” olarak belirlenmesi, gerçek bir planlama anlamına gelmiyor. Üreticiler, fiyatlara göre karar alıyor, bu da Tarım ve Orman Bakanlığı’nın masa başında yaptığı planların sahada geçerliliğini yitirdiğini gösteriyor.

Meyve yetiştiricileri ve fidan satıcıları, ürünlerinin değer kaybetmesinden yakınıyor. Plansız üretimin sonuçları üreticilere ağır fatura çıkarıyor. Tek yıllık bitkilerden yeterli kazanç elde edemeyen üreticiler, daha karlı olan çok yıllık ürünlere yöneliyor. Ancak bu durum, narenciye gibi ürünlerin aşırı dikilmesine ve piyasa değerinin düşmesine yol açıyor. Üreticiler, ürünlerini taze satmak istiyor ama gerekli tesisler kurulmadığı için sıkıntı yaşıyorlar.

Belirsizlik Sorunu

Tohumcular, genellikle gelecek sezon için en net verilere sahip olsalar da, belirsizlik en büyük sorunları. Çiftçiler, ne ekeceklerini bilemez hale geldi. Geçen yıl Ocak-Şubat döneminde yapılan tohum satışlarının yüzde 50’si gerçekleşirken, bu yıl bu oran yüzde 10’a bile ulaşamadı.

İşçi Bulma Zorluğu

Tarım sektöründe işçi bulmak da önemli bir sorun. Ürün ekimi, hasat ve bakım için işçi bulmak zorlaşıyor. Tarıma yatırım yapanlar, öncelikle iş gücünü değerlendiriyor. İşçi bulunamıyorsa, makinalı üretime yönelmek zorunda kalıyorlar.

Hayvancılıkta Fiyat Sorunları

Hayvancılıkta ise iki ana konu öne çıkıyor: 500 bin baş besilik sığır ithalatı ve çiğ süt fiyatları. İthalatın belirsizliği, üreticiler arasında endişe yaratıyor. Ayrıca, küçük işletmelerin ithal hayvanları Et ve Süt Kurumu’na kestirmeleri zorunlu hale getirildi. Bu durum, piyasada daha düşük fiyatlarla kesim yapılmasına neden oluyor.

Süt üreticileri, artan maliyetlere rağmen çiğ süt fiyatlarının baskı altında tutulmasından şikayet ediyor. Yem fiyatlarındaki artış, süt fiyatlarının düşmesine yol açarak hayvancılığı tehdit ediyor.

500 bin baş besilik hayvan ithalatı planlanırken, Türkiye’nin her yıl 500 binden fazla buzağı kaybı yaşadığı, aşılama ile bu kayıpların önlenebileceği belirtiliyor.

Pamuk Tarımının Geleceği

Fuar, çiftçiler ve üreticilerin mal, ürün, teknoloji ve hizmet sağlayıcılarıyla buluştuğu bir platform oldu. Bilgi alışverişinin yoğun olduğu etkinliklerde, “Pamuk Tarımının Geleceği, Finansmanı ve Yeni Destekleme Modeli” paneli büyük ilgi gördü. Panelde, Progen Tohum Yönetim Kurulu Üyesi Aykut Özbuğday, Türkiye İş Bankası Tarım Bankacılığı Pazarlama Bölüm Müdür Yardımcısı Mustafa Alper Devran ve pamuk üreticisi Aydın Çondur yer aldı.

Pamuk tarımında sürdürülebilir üretim ve yeni destekleme yaklaşımlarının değerlendirildiği toplantıya, ziraat odası başkanları, akademisyenler ve genç ziraat mühendisleri katıldı.

Pamuk paneline katılan bir çiftçi, pamuğun ekilmediği takdirde rahatsız olduklarını, ancak artık zarar ettiklerini ifade etti. Ege Bölgesi’nde buğday ve mısır ekimi artarken, pamuk üretiminin azaldığına dikkat çekti.

Traktör Alımında Zorluklar

Aydın Çondur, pamuk üreticisinin yaşadığı zorlukları örneklerle anlattı. 2022’de aldığı traktörün fiyatının, pamuk fiyatlarıyla karşılaştırıldığında 5 kat arttığını belirtti. Çondur, su sorunlarının da devam ettiğini, bu yıl yağışların iyi olduğunu ancak geçmişte yaşanan kuraklıkların zorluklarını unutmamak gerektiğini ifade etti.

İş Bankası’nın Tarım Destekleri

Türkiye İş Bankası Tarım Bankacılığı Pazarlama Bölüm Müdür Yardımcısı Mustafa Alper Devran, tarımda sürdürülebilirliğin önemine dikkat çekerek, tarımı sadece bir sektör olarak değil, gelecek nesillere karşı bir sorumluluk olarak gördüklerini belirtti. Bankanın tarım ihtisas şubeleri, çiftçilere ve üreticilere hizmet vermek amacıyla açıldı.

Yeni Destekleme Modelinin Etkileri

Aykut Özbuğday, pamuk üretim bölgelerinde üreticilerin ekim alanlarını azalttığını, bunun nedeninin pamuk fiyatlarının düşüklüğü olduğunu ifade etti. Yeni destekleme modelinin pamuk üreticileri için olumsuz sonuçlar doğurduğunu vurguladı.

Özetle, İzmir Tarım Fuarı’nda üreticilerin dile getirdiği sorunlar, 2025 yılının ardından 2026 yılının da zorlu geçeceğini gösteriyor.

Emekliler ve Gençler Tarıma Yöneliyor

Fuarda dikkat çeken bir diğer grup ise emekliler. Genç yaşta emekli olanlar, tarımsal üretime katkıda bulunmak ve ek gelir sağlamak amacıyla fuara ilgi gösteriyor. Ayrıca, gençlerin teknolojiye olan merakları nedeniyle tarıma yöneldikleri gözlemleniyor. Orion Fuarcılık Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Tan, gelecek yıl gençler için özel etkinlikler düzenleyeceklerini duyurdu.