Avrupa süper bilgisayar üretiminde kapasiteyi artırdı
Avrupa süper bilgisayar üretiminde kapasiteyi artırdı. Bull’un Angers tesisinde üretim ikiye katlandı, Avrupa menşeli parça oranı yüzde 70’e çıktı.
Avrupa, yapay zekâ ve yüksek performanslı bilgi işlem alanında dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle süper bilgisayar üretim kapasitesini genişletiyor. Fransız teknoloji şirketi Bull’un Angers kentindeki fabrikasında yapılan yatırımla aylık üretim kapasitesi iki katına çıkarıldı.
Yaklaşık 80 milyon euroluk modernizasyonun ardından tesis, ayda 6 yerine 12 sistem rafı üretebilecek düzeye geldi. Talebin güçlü seyretmesi halinde kapasitenin 2027’de ayda 24 rafa çıkarılması planlanıyor. Avrupa süper bilgisayar üretiminde önemli merkezlerden biri olan Angers tesisi, kıtanın yapay zekâ ve yüksek performanslı bilgi işlem yatırımlarında merkezi rol oynuyor.
Üretimde kullanılan Avrupa menşeli bileşenlerin payı da son beş yılda belirgin biçimde yükseldi. Bu oran yüzde 20-30 seviyesinden yaklaşık yüzde 70’e çıktı. Devre kartları, bağlantı sistemleri, soğutma çözümleri ve bazı işlemci parçalarında Avrupa’nın payı artarken bellek bileşenlerinde dışa bağımlılık sürüyor.
Bull’un stratejik rolü güçleniyor
Fransız devleti, Atos bünyesindeki Bull’un tamamını 31 Mart 2026’da satın alarak şirketi kamu kontrolüne aldı. Şirketin değeri anlaşmaya göre 404 milyon euroya kadar ulaşabiliyor. 3 binden fazla çalışanı bulunan Bull, 2025’te yaklaşık 720 milyon euro gelir elde etti.
Fransız hükümeti bu adımı, yüksek performanslı bilgi işlem, yapay zekâ ve kuantum teknolojilerinde Fransa ile Avrupa’nın teknolojik bağımsızlığını destekleyen stratejik bir hamle olarak değerlendiriyor.
Bull’un üretim hattından çıkan projeler arasında Almanya’da kurulan JUPITER de bulunuyor. Avrupa’nın exascale seviyesine ulaşan ilk süper bilgisayarı olan sistem, saniyede bir milyar milyar işlemin üzerinde hesaplama kapasitesi sunuyor. Bu kapasite yapay zekâ, iklim araştırmaları, ilaç geliştirme, savunma ve sanayi uygulamalarında kullanılabiliyor.
Şirket ayrıca Fransa’nın Alice Recoque süper bilgisayarı ile farklı Avrupa ülkelerindeki büyük ölçekli sistemlerin üretiminde görev alıyor. Finlandiya’da kurulacak LUMI-AI ise yaklaşık 388 milyon euroluk sözleşme bedeliyle Bull’un en büyük projeleri arasında yer alıyor. Sistemin, mevcut LUMI’ye kıyasla yapay zekâ işlemlerinde yaklaşık 10 kat daha yüksek kapasite sağlaması ve 2027’nin ikinci yarısında çalışmaya başlaması hedefleniyor.
EuroHPC yatırımları büyüyor
Avrupa’nın süper bilgisayar hamlesi, Avrupa Birliği ile programa katılan ülkelerin yürüttüğü EuroHPC Ortak Girişimi tarafından destekleniyor. Programın 2021-2027 dönemi bütçesi yaklaşık 7 milyar euro seviyesinde bulunuyor. Kaynak, süper bilgisayarların kurulması, yapay zekâ altyapısının geliştirilmesi, kuantum bilgi işlem ve Avrupa’nın yüksek performanslı bilgi işlem teknolojilerinin oluşturulması için kullanılıyor.
Türkiye, 2019’dan bu yana EuroHPC Ortak Girişimi’nin üyeleri arasında yer alıyor. Türk araştırmacılar, üniversiteler ve şirketler program kapsamındaki yüksek performanslı bilgi işlem kaynaklarından yararlanabiliyor. Türkiye ayrıca Barselona’daki yapay zekâ fabrikası çalışmalarına katılıyor. Avrupa süper bilgisayar kapasitesindeki artış, EuroHPC ağına dahil Türkiye’nin araştırma ve yapay zekâ ekosistemini de doğrudan etkileyebilecek nitelik taşıyor.
