Dış Ticaret Açığı, Son 9 Ayın En Düşük Seviyesine Ulaştı
Dış ticaret açığı, mayıs ayında son 9 ayın en düşük seviyesine inerek 5,6 milyar dolara geriledi.
Ferit PARLAK
Mayıs ayında bayram tatilinin etkisiyle Türkiye’nin ihracatında önemli bir düşüş yaşandı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, bu döneme ait dış ticaret verilerini kamuoyuyla paylaştı.
Verilere göre, Kurban Bayramı tatili nedeniyle 6 günlük iş kaybı yaşanan mayıs ayında ihracat, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 9,3 azalarak 22 milyar 504 milyon dolar seviyesine geriledi. İthalat ise yüzde 10,7 düşüşle 28 milyar 103 milyon dolara düştü. Bu gelişmeler sonucunda dış ticaret açığı, yüzde 15,7 oranında azalarak 5 milyar 599 milyon dolara indi ve böylece son 9 ayın en düşük seviyesine ulaştı.
Bölgedeki savaşlar ve küresel belirsizliklere rağmen, mayıs ayında Cumhuriyet tarihinin en yüksek üçüncü mayıs ayı ihracat rakamına ulaşıldı. İhracatın ithalatı karşılama oranı, yıllık bazda 1,2 puan artarak yüzde 80,1 olarak belirlendi.
İlk beş ayda toplam ihracat 111,2 milyar dolara, son 12 aylık ihracat ise 273,5 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde ithalat, yüzde 1,2 artışla 153 milyar 905 milyon dolar olarak kaydedildi. Dış ticaret hacmi ise yüzde 0,8 artarak 265 milyar 74 milyon dolara yükseldi. Ancak dış ticaret açığı, bu süreçte yüzde 3,6 artışla 42 milyar 736 milyon dolara ulaştı.
Geçen ay en fazla ihracat yapan sektör otomotiv oldu. Ancak otomotiv sektöründeki ihracat, yüzde 17,2 düşüşle 3,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu sektörü, 3 milyar dolarla kimyasal maddeler, 1,5 milyar dolarla elektrik-elektronik ve 1 milyar 426 milyon dolarla çelik sektörü takip etti. Sadece yaş meyve sebze, kimyasal maddeler ve savunma sanayi sektörleri ihracatını artırmayı başardı. Savunma sanayinin ihracatı, mayıs ayında yüzde 33,9 artışla 992,2 milyon dolara yükseldi. Mayıs ayında 888 firma ilk kez ihracat yaparak 89 milyon dolarlık katkı sağladı.
Mayıs ayında parite, ihracata 347 milyon dolar katkı sağladı. İlk beş ayda paritenin ihracata katkısı ise 3,8 milyar dolar oldu. En fazla ihracat yapılan ülke, 1,7 milyar dolarla Almanya oldu. Almanya’yı 1,5 milyar dolarla ABD ve 1,1 milyar dolarla İtalya izledi. Körfez ülkelerine yapılan ihracatta İran geriliminin etkisi devam etse de düşüş hızı yavaşladı. Körfez ülkelerine ihracat, bir önceki aya göre yüzde 7,7, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 16,2 düşüşle 2,2 milyar dolara geriledi.
Hizmetler ihracatında ise artış devam ediyor. Geçen yılı 122,6 milyar dolarlık hizmet ihracatıyla kapatan Türkiye, bu yıl 128 milyar dolarlık bir hedef belirledi. İlk çeyrekte hizmet ihracatı 21,6 milyar dolar olarak gerçekleşti. Mart ayında hizmet ihracatı 7,5 milyar dolara ulaşırken, mayıs ayı itibarıyla hizmet ihracatı yüzde 3,4 artışla 122,4 milyar dolara yükseldi. Böylece yıllıklandırılmış mal ve hizmetler ihracatının 396 milyar dolar olması bekleniyor.
TİM Başkanı Mustafa Gültepe, Çinli üreticilerin artan maliyetleri fiyatlara yansıtmak zorunda kaldığını belirtti. Gültepe, “Avrupa ve ABD’de alımlar hızlanırken, Çin’de fiyatların artması ülkemiz için bir fırsat yaratabilir. Geçmişte benzer durumları fırsata dönüştürdük. Yeni dengede siparişlerin bir kısmını ülkemize çekebiliriz. Ancak Türkiye’de üretici fiyatları son 40 aydır sürekli artış gösteriyor. Bu nedenle üretim alanında acilen ‘fiyat-maliyet senkronizasyonuna’ ihtiyaç duyuyoruz” dedi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Gümrük Birliği’nin Türk sanayisi için önemli bir dönüm noktası olduğunu, ancak 30 yıl sonra bu yapının günümüz ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını ifade etti. Bolat, “Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği sayesinde sahip olduğu malların serbest dolaşımı, teknik mevzuat uyumu ve AB tedarik zincirlerine entegrasyonu son derece değerlidir ve önemli bir dengeleyici unsurdur. Mevcut yapı, AB’nin STA akdettiği ülkelerle gerçekleştirdiği iş birliğinin ötesinde bir entegrasyon sağlamaktadır. Türkiye, Gümrük Birliği kapsamındaki hak ve yükümlülükleri çerçevesinde, karşılıklı faydaya dayalı STA ve TTA’larını ihracatçılarının rekabet gücünü koruyacak şekilde genişletmeye devam edecektir” şeklinde konuştu.
