GCAP Motorunda Yer Testlerine Geçiş: Yeni Aşama Başladı
İngiltere, İtalya ve Japonya’nın ortak geliştirdiği GCAP motoru, yer testlerine geçiyor. Yeni nesil motor sisteminin tasarımı tamamlandı.
İngiltere, İtalya ve Japonya’nın iş birliğiyle yürütülen Global Combat Air Programme (GCAP) projesinde, güç ve tahrik sistemi geliştirme çalışmaları önemli bir aşamaya ulaştı. Avio Aero, IHI Corporation ve Rolls-Royce’tan oluşan konsorsiyum, motor demonstratörünün yer testlerine hazırlanıyor.
Bu süreçte, motor demonstratörünün nihai tasarım onayına yaklaşmasını sağlayan tasarım incelemeleri tamamlandı. Motorun farklı bileşenlerinin üretim çalışmaları da devam ediyor. Şu ana kadar, alt ölçekli motor bileşenleri ile 100’den fazla test gerçekleştirilmiş olup, elde edilen veriler doğrultusunda motor demonstratörünün yer testlerine geçiş yapılacak.
Bu testlerden elde edilecek veriler, GCAP savaş uçağında kullanılacak nihai güç ve tahrik sisteminin tasarımını şekillendirecek. Motor demonstratörünün, yeni teknolojilerin ve entegre motor mimarisinin olgunluk seviyesini ortaya koyması bekleniyor. Böylece, nihai sistem geliştirilmeden önce karşılaşılabilecek teknik risklerin belirlenmesi ve azaltılması hedefleniyor.
Ayrıca, test süreci, üç ülkedeki şirketlerin tasarım yöntemlerinin, mühendislik araçlarının ve çalışma süreçlerinin uyumlu hale getirilmesine katkı sağlayacak. Bu sayede GCAP motorunun tasarım ve geliştirme süresinin kısaltılması amaçlanıyor.
Yeni motor, yalnızca GCAP savaş uçağının ihtiyaç duyduğu itkiyi sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda yeni nesil sensörler ve silah sistemlerinin yüksek elektrik ihtiyacını karşılayacak ve gerekli soğutmayı sağlayacak şekilde tasarlanıyor. Rolls-Royce Gelecek Savunma Programları Direktörü Phil Townley, geliştirdikleri sistemi “uçan bir enerji santrali” olarak tanımladı ve motorun yeni nesil sensör ve silah sistemlerinin daha önce görülmemiş elektrik ihtiyacını karşılayacağını vurguladı.
GCAP motorunun geliştirilmesinde Rolls-Royce İngiltere’yi, Avio Aero İtalya’yı, IHI Corporation ise Japonya’yı temsil ediyor. Konsorsiyum, bu üç ülkenin motor teknolojilerini ve mühendislik kabiliyetlerini ortak bir mimaride bir araya getiriyor. Ortak çalışmaların hızlandırılması amacıyla İngiltere’nin Reading kentinde özel bir İş Birliği Merkezi kuruldu. Bu merkezde, üç şirketin ekipleri, GCAP Ajansı ve savaş uçağının geliştirilmesinden sorumlu Edgewing ile birlikte çalışıyor.
GCAP programında, savaş uçağının ortak tasarım ve geliştirme faaliyetleri Edgewing tarafından yürütülüyor. BAE Systems, Leonardo ve Japan Aircraft Industrial Enhancement Co. ortaklığında kurulan şirket, programın üç uluslu ana yüklenicisi ve tasarım otoritesi olarak görev yapıyor. GCAP Ajansı, Temmuz 2026’da Edgewing ile 6,14 milyar dolar değerinde ve 18 ay süreli bir sözleşme imzaladı. Bu sözleşme, ileri konsept geliştirme ve değerlendirme aşamasının tamamlanmasının yanı sıra ortak ayrıntılı tasarım ve geliştirme çalışmalarının sürdürülmesini kapsıyor. Edgewing’e Nisan 2026’da 916 milyon dolarlık ilk uluslararası sözleşme verilmişti.
Programın uluslararası katılımı da genişliyor. Kanada, GCAP’a gözlemci statüsüyle katılan ilk ülke oldu. Bu statü, Kanada’ya hassas proje bilgilerine erişim imkânı sağlarken, Ottawa mevcut aşamada programın mali yükümlülüklerine ve üç kurucu ülke arasındaki sözleşmelere taraf olmayacak. GCAP kapsamında geliştirilen altıncı nesil savaş uçağının, İngiltere ve İtalya’nın Eurofighter Typhoon, Japonya’nın ise Mitsubishi F-2 uçaklarının yerini alması planlanıyor. Yapay zeka, düşük görünürlük, gelişmiş sensörler, ağ merkezli harp ve insanlı-insansız görev kabiliyetleriyle donatılacak platformun 2035 yılında hizmete girmesi hedefleniyor.
