Çay Fiyatları ve Finansman Desteği Üzerine Önemli Açıklamalar
Rize Ticaret Borsası Başkanı, çay fiyatlarının 33-35 TL aralığında olması gerektiğini ve finansman desteğinin önemini vurguladı.
Rize Ticaret Borsası’nın başkanı Mehmet Erdoğan, Doğu Karadeniz’in en önemli tarım ürünü olan çayda uygulanacak fiyat politikasının, üretim kalitesi ve sektörün sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynayacağını belirtti. 2026 yılı yaş çay sezonu öncesindeki fiyat beklentilerini paylaşan Erdoğan, kilogram başına 33-35 TL aralığının, hem üreticiler hem de sektör dengesi açısından uygun bir seviye olduğunu ifade etti. Düşük fiyat politikalarının kaliteyi olumsuz etkileyerek piyasa dengesizliklerine yol açabileceği konusunda uyarıda bulunan Erdoğan, “Üreticinin emeğinin karşılığını aldığı bir sistem, daha kaliteli ürünlerin ortaya çıkmasını sağlar” dedi.
Yeni sezonda rekoltenin geçen yılki seviyelerde gerçekleşmesini beklediklerini dile getiren Erdoğan, bu yıl kullanılan gübrelerin daha yüksek kalitede olduğunu ve bunun kaliteye olumlu yansıyacağını kaydetti. Sektörün en büyük sorunlarından birinin toprak yapısındaki bozulma olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Uzun yıllardır uygulanan hatalı tarım yöntemleri nedeniyle toprak yapısı ciddi şekilde zarar gördü ve alarm verir noktaya ulaştı. Bu nedenle bilimsel temellere dayanan kapsamlı bir toprak rehabilitasyon sürecinin bir an önce başlatılması büyük önem taşıyor” şeklinde konuştu.
Toprak analizi yapılmadan gerçekleştirilen gübrelemenin, üretim maliyetlerini artırmakla kalmayıp çevresel riskleri de beraberinde getirdiğini belirten Erdoğan, yer altı sularının ve akarsuların kirlenmesinin bu sürecin önemli sonuçları arasında olduğunu kaydetti. Toprak analiz laboratuvarlarının kurulması ve düzenli veri takibinin sağlanması gerektiğine dikkat çeken Erdoğan, mevcut çay bahçelerinin yaklaşık yüzde 50’sinin ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olduğunu ifade etti. Yenileme yerine toprak iyileştirme, doğru gübreleme ve budama teknikleriyle gençleştirme yöntemlerinin daha sürdürülebilir olduğunu belirtti.
Finansman Desteği Şart
Çay sanayicisinin yeni sezon öncesinde ciddi bir finansman ihtiyacıyla karşı karşıya olduğunu ifade eden Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, geçmişte uygulanan faiz destekli kredi mekanizmalarının yeniden devreye alınmasının sektör için kritik önemde olduğunu vurguladı. Erdoğan, “Çay sanayicisinin sürdürülebilir üretim yapabilmesi için geçmişte uygulanan faiz destekli kredi mekanizmalarının yeniden devreye alınması hayati önem taşıyor. Yeni sezon öncesinde ciddi bir finansman ihtiyacıyla karşılaşan sanayicinin yeterli nakit kaynağına ulaşamaması, yaş çay alımlarında vadeli veya düşük fiyatlı alımlara yönelmesine neden olmakta; bu durum piyasa dengelerini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle acilen sektöre can suyu niteliğinde finansal destek sağlanmalıdır” dedi.
2019 yılından bu yana yaklaşık 15 bin ton seviyesine ulaşan boyalı ve katkılı çay üretiminin sektörde pazar daralmasına yol açtığını belirten Erdoğan, bu tür uygulamalara karşı caydırıcı yaptırımların etkin bir şekilde uygulanması gerektiğini vurguladı. Çay liflerinden elde edilen katkılı ürünlerin tüketici algısını olumsuz etkilediğini kaydetti.
İklim değişikliğinin çay tarımı üzerindeki etkilerine de değinen Erdoğan, son 15 yılda çay ekim alanlarının genişlemesine rağmen rekolte ve kalite açısından gerileme yaşandığını söyledi. Özellikle yağış rejimindeki değişimlerin üretim üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirten Erdoğan, “Bu nedenle iklim değişikliğine uyum sağlayacak tarımsal politikaların vakit kaybetmeden geliştirilmesi gerekmektedir” dedi.
Çay İhtisas Borsası ve Lisanslı Depoculuk
Uluslararası pazarda rekabet gücünün artırılması için üretim sürecinin “topraktan bardağa” bütüncül bir yaklaşımla yeniden ele alınması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, hem tarımsal üretim hem de sanayi tarafında küresel tüketim eğilimlerine uygun dönüşüm ihtiyacına dikkat çekti. Çay İhtisas Borsası ve lisanslı depoculuk sistemlerinin etkin bir şekilde işletilememesinin önemli bir eksiklik olduğunu ifade eden Erdoğan, bu alanlarda gerekli yasal ve yapısal düzenlemelerin hızla hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, çay sektöründeki mevcut yapısal sorunların kısa ve orta vadede çözüme kavuşturulamaması halinde sektörün sürdürülebilirliğinin ciddi risk altına gireceği uyarısında bulunarak, “Uzun yıllardır ilgili kurum ve kuruluşlara ilettiğimiz sorunlara rağmen kalıcı çözümler üretilememesi bu riskleri daha da artırmaktadır. 2026 yılı yaş çay fiyatının 33-35 TL aralığında belirlenmesini bekliyoruz. Düşük fiyat seviyeleri sektörde kaliteyi olumsuz etkileyerek piyasa dengelerini bozabilmektedir. Üreticinin emeğinin karşılığını aldığı bir fiyat politikası, çay tarımına olan ilgiyi artırmakta ve daha kaliteli hammadde üretimini teşvik etmektedir. Bu durum, nihai ürün olan kuru çayın kalitesine de doğrudan yansımaktadır” şeklinde konuştu.
