Çin’in Petrol İthalatında Hürmüz Etkisiyle Düşüş Bekleniyor
Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, Çin’in petrol ithalatında sınırlı bir düşüşe neden oldu. Nisan ayında daha sert bir gerileme öngörülüyor.
Hürmüz Boğazı’nda meydana gelen arz aksamaları, Mart ayında Asya’nın büyük petrol ithalatçıları üzerinde farklı etkiler yarattı. Bu süreçte, Çin ham petrol ithalatındaki sınırlı düşüşle diğer ülkelerden ayrıştı. Ancak uzmanlar, Nisan ayında daha belirgin bir gerileme yaşanacağını öngörüyor.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılar sonrasında Hürmüz Boğazı’nın gemi geçişlerine kapatılması, küresel petrol ticaretinde önemli aksaklıklara neden oldu. Bu kritik geçiş noktasından, dünya genelinde taşınan petrolün yaklaşık dörtte biri geçiyor ve bu durum özellikle Asya ülkelerini etkiliyor.
Boğazdaki aksamalara rağmen, Çin’e varış yapan gemilere belirli düzeyde izin verilmesi, ülkenin petrol ithalatındaki düşüşü sınırlı tutmayı başardı. Çin Dışişleri Bakanlığı, gemi geçişlerinin ilgili tarafların koordinasyonu ile sürdüğünü bildirdi. Bilindiği üzere, Çin’in petrol ithalatının yaklaşık %45’i Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşiyor.
Geçtiğimiz yıl, Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün taşındığı belirtiliyor. Bu akışın büyük bir kısmı Asya’ya yönelirken, Çin ve Hindistan başlıca alıcılar arasında yer alıyor. Japonya ve Güney Kore’nin de bu konuda yüksek bağımlılığa sahip olduğu ifade ediliyor.
Mart ayında Japonya, Güney Kore ve Hindistan’ın ithalatında belirgin düşüşler gözlemlenirken, Çin’in ithalatındaki azalma daha sınırlı kaldı. Dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin’in günlük ithalatı, Mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre %2,8 düşerek yaklaşık 11,8 milyon varil seviyesine geriledi. İlk çeyrek ortalaması ise yıllık bazda %8 artışla günlük yaklaşık 11,5 milyon varile ulaştı.
Aynı dönemde Hindistan’ın ithalatı yaklaşık %17 azalarak günlük 4,4 milyon varile, Japonya’nın %33 düşüşle 1,7 milyon varile ve Güney Kore’nin ise %37 azalışla 1,7 milyon varile geriledi. Artan fiyatlar ve arz riskleri nedeniyle Hindistan, Rus petrolüne; Güney Kore ise Kanada petrolüne yönelirken, Japonya stratejik rezervlerini devreye aldı.
Küresel düzeyde birçok ülke arz kaybını telafi etmek için stoklarını kullanırken, Çin Mart ayında stoklarını artırmaya devam etti. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, küresel petrol stokları Mart ayında 85 milyon varil azaldı. Çin’in yaklaşık 40 milyon varil stok yaptığı tahmin ediliyor.
Nisan ve Mayıs’ta Düşüş Beklentisi
Sparta Commodities Petrol Araştırmaları Başkanı Neil Crosby, Çin’in Mart ayındaki görece istikrarlı görünümünde zamanlama ve yerli üretimin etkili olduğunu belirtti. Crosby, “Mart ayında Çin’e ulaşan Orta Doğu ham petrolünün büyük bölümü, aksamalar Şubat ayının sonlarında tırmanmadan önce Boğaz’dan geçmişti. Dahası, Çin, komşularına kıyasla daha az kırılgan bir yapıya sahip. Talebinin %25’inden fazlasını yerli petrol üretimi ile karşılıyor. Buna karşın, Japonya ve Güney Kore neredeyse tamamen ithalata bağımlı. Çin ayrıca Latin Amerika menşeli ham petrol türleri için piyasaya agresif bir giriş yaptı. Ancak ithalatın yakın dönemde, muhtemelen Nisan ve Mayıs aylarında düşmesi bekleniyor.” ifadelerini kullandı.
Rusya’nın Çin’e tedarikte önemli bir rol oynadığını vurgulayan Crosby, boru hatları ve Pasifik üzerinden yapılan sevkiyatların Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bıraktığını kaydetti.
Nisanda Sert Gerileme Öngörülüyor
Energy Aspects Kıdemli Petrol Analisti Jianan Sun ise, Çin’in ithalatının Mart ayında mesafe avantajı nedeniyle sınırlı etkilendiğini, ancak Nisan ayında düşüşün belirginleşeceğini söyledi. Sun, “Nisan’da ithalatın sert bir düşüşle günlük 9,5 milyon varile, Ocak 2025’ten bu yana en düşük seviyeye gerilemesini bekliyoruz. Bu düşüşte, Körfez hacimlerinde bir önceki aya göre günlük 1,7 milyon varillik azalma ve Rusya’dan deniz yoluyla yapılan sevkiyatlardaki gerileme etkili olacak. Kargo takip verilerimiz, Nisan’da Rusya’dan yapılan ithalatın Şubat’a göre yaklaşık 500 bin varil düşüşle günlük 1,7 milyon varil seviyesinde gerçekleşeceğine işaret ediyor.” dedi.
Çin’in ithalat kaynaklarının çeşitliliğine dikkati çeken Sun, Orta Doğu kaynaklı arz kayıplarının toplam ithalat içindeki payının sınırlı kaldığını belirtti. Sun ayrıca, Çin’in yaklaşık 500 milyon varillik ham petrol stoku bulunduğunu ifade ederek, kısa vadede ticari stoklarda kısmi düşüş beklediklerini, orta vadede ise yeni rezerv alımlarının gündeme gelebileceğini sözlerine ekledi.
