İsrail Meclisi, Batı Şeria’daki Tarihi Alanları Kapsayan Tasarıyı Onayladı

İsrail Meclisi, Batı Şeria’daki tarihi alanların Tel Aviv yönetimi tarafından kontrol edilmesine olanak tanıyan yasa tasarısını ilk oylamada onayladı. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun partisi Likud’tan Amit Halevi tarafından sunulan tasarı, “Yahudiye ve Samariye Kültürel Miras Kurumu”nun kurulmasını öngörüyor.

Tasarıya göre, bu yeni kültürel miras kurumu, işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan antik eserler ve arkeolojik alanların bakımından doğrudan İsrail devletini sorumlu kılacak. Kurumun faaliyetleri, Kültür Bakanlığı’nın bütçesinden finanse edilecek ve İsrail Eski Eserler Kurumu’na benzer bir şekilde yönetilecek.

Ayrıca, yasa tasarısı, arkeolojik alanlarda kazı çalışmaları yapılması, alanların yönetimi ve arkeolojik amaçlarla arazi kamulaştırması gibi yetkilerin de bu kuruma verilmesini içeriyor. Bu durum, işgal altındaki Filistin toprakları üzerindeki tehditleri artırma potansiyeli taşıyor.

Meclis tarafından yapılan açıklamada, tasarının Batı Şeria’daki antik eserler ve kültürel miras alanlarıyla ilgili devletin doğrudan sorumluluğunu temel mevzuata dahil etmeyi amaçladığı ifade edildi. İlk oylamada 14 red oyuna karşılık 23 kabul oyu alan tasarı, yasalaşmadan önce Eğitim, Kültür ve Spor Komitesi’ne gönderilecek.

Tasarı, İsrail’in “Yahudi mirası alanları” olarak adlandırdığı binlerce arkeolojik alanı da kapsayarak, Batı Şeria’daki Filistin topraklarına yönelik İsrail Eski Eserler Kurumu’nun yetki alanını genişletmeyi amaçlayan politikaların bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Filistin Turizm Bakanlığı’nın verilerine göre, İsrail’in iddia ettiği alanlar arasında, Batı Şeria’nın kuzeyinde yer alan Sebastia beldesindeki yaklaşık 4,8 bin dönümlük alan üzerinde Arap, Kenan, Roma, Bizans, Fenike ve İslam medeniyetlerine ait antik eserler bulunuyor.

Tasarı, yasalaşmak için İsrail Meclisi’nde ikinci ve üçüncü oylamalardan da geçmek zorunda.

İsrail Güvenlik Kabinesi’nden Batı Şeria’ya Yönelik Yeni Adımlar

Son yıllarda, uluslararası ve Filistinli kaynaklar, İsrail hükümetinin yasa dışı yerleşim faaliyetleri aracılığıyla Batı Şeria’yı fiilen ilhak etmeye çalıştığına dair uyarılarda bulunuyor. İsrail güvenlik kabinesi, 8 Şubat’ta işgal altındaki Batı Şeria’da Filistin yönetiminin kontrolündeki bölgelerde İsrail’in “denetim ve kontrol faaliyetlerini” artıran bir dizi kararı onayladı.

Bu kararlar, izinsiz inşaat, su sorunları ve arkeolojik ile çevresel alanlara verilen zararlar gibi konuları ele alma bahanesiyle, Filistin Yönetimi’nin kontrolündeki bölgeleri de kapsayacak şekilde İsrail’in denetim ve uygulama yetkilerini genişletmeyi hedefliyor. Bazı kararların El Halil’deki mevcut düzenlemeleri de etkilediği bildiriliyor.

Bu kapsamda, Harem-i İbrahimi Camisi ve çevresindeki planlama ile inşaat yetkilerinin, 1997 El Halil Anlaşması’na aykırı olarak belediyeden alınarak İsrail Sivil İdaresi’ne bağlı kurumlara devredilmesi kararlaştırıldı.

Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplum, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’yı işgal altındaki Filistin toprağı olarak kabul etmekte ve İsrail’in Yahudi yerleşim faaliyetleri uluslararası hukuka göre yasadışı olarak değerlendirilmektedir. 1995 tarihli İkinci Oslo Anlaşması’na göre Batı Şeria, tamamen Filistin yönetimindeki “A Bölgesi”, Filistin sivil idaresi ve İsrail güvenlik kontrolündeki “B Bölgesi” ile tamamen İsrail kontrolündeki “C Bölgesi” olmak üzere üçe ayrılmaktadır. “C Bölgesi”, Batı Şeria’nın yaklaşık yüzde 61’ini kapsamaktadır.