Trump yönetimi Orta Doğu planı hazırlıyor

Axios, Trump yönetiminin İran savaşı sonrasında Orta Doğu için İran’ı çevreleme ve İsrail’le bölge ülkeleri arasında normalleşme planı hazırladığını yazdı.

ABD merkezli haber sitesi Axios, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran ile savaşın sona ermesinin ardından Orta Doğu’da izlenecek politikaya ilişkin bir plan taslağı üzerinde çalıştığını bildirdi. Haberde, Trump yönetimi Orta Doğu planı kapsamında İran’ın bölgesel etkisinin sınırlandırılması ve İsrail’in komşu ülkelerle ilişkilerinin normalleştirilmesinin hedeflendiği iddia edildi.

İki ABD’li yetkili ile konuya yakın iki kaynağa dayandırılan habere göre taslak henüz hazırlık aşamasında bulunuyor. Planın, Trump’ın görev süresinin kalan iki yılında Washington’ın Orta Doğu politikasına temel oluşturması amaçlanıyor. Çalışmada, İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak parlamento seçimleri ile ABD’de kasım ayında gerçekleştirilmesi beklenen ara seçimlerin de dikkate alındığı öne sürüldü.

Trump’tan “çok daha büyük bir şey” mesajı

Axios’a konuşan kaynaklar, strateji çalışmalarının Trump yönetimindeki üst düzey siyasi isimler ve çeşitli kurumların katılımıyla sürdürüldüğünü aktardı. Trump’ın son haftalarda danışmanlarıyla planı ele almak üzere iki toplantı yaptığı ve bu görüşmelerde farklı önerilerin değerlendirildiği belirtildi.

Haberde, Trump’ın özel görüşmelerinde İran’la savaş sonrasında Orta Doğu’da “çok daha büyük bir şey” üzerinde çalıştığını söylediği ileri sürüldü. Beyaz Saray ise iddialar hakkında açıklama yapmadı.

Planın üç ana başlığı

Kaynaklara göre taslakta üç temel başlık öne çıkıyor. İlk başlığın, İran’ın etkisini azaltmak amacıyla ABD’nin garantörlüğünde bölgedeki müttefikler arasında daha güçlü bir uyum oluşturulması olduğu ifade edildi.

İkinci başlık kapsamında ise Trump’ın öncülüğündeki Gazze planının sonraki aşamasının güvence altına alınması, İsrail ile Suriye arasında bir güvenlik anlaşmasına ulaşılması ve İsrail-Lübnan anlaşmasının uygulanması değerlendiriliyor. Bu adımlarla, İsrail’in 7 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarıyla derinleşen bölgesel krizin sona erdirilmesine yönelik ortak bir çerçeve oluşturulmasının amaçlandığı öne sürüldü.

Üçüncü başlığın ise İbrahim Anlaşmaları’nın kapsamının genişletilmesi ve Suudi Arabistan ile İsrail arasında normalleşme anlaşması imzalanması olduğu iddia edildi.

İsrail seçimlerinden bağımsız ilerleme hedefi

Axios’un haberine göre Trump yönetimi, 27 Ekim’deki seçimlerin ardından kurulacak İsrail hükümetinin savaş sonrası strateji doğrultusunda ABD ile işbirliği yapabilecek ve buna istekli bir yapıda olmasını bekliyor. Bazı ABD’li yetkililer ise Trump’ın seçim sonuçlarından bağımsız olarak planı hayata geçirmek için çalışacağını belirtti.

İsrail seçimlerinin siyasi bir çıkmazla sonuçlanması durumunda dahi stratejinin uygulanmasının hedeflendiği ileri sürüldü. Planın hazırlanmasıyla ilgili bilgi sahibi bir kaynak, taslağın tamamlanmasının birkaç hafta daha sürebileceğini söyledi.

Kaynak, çalışmanın amacının bölgedeki farklı unsurları ortak bir çerçevede bir araya getirmek ve savaş sonrasında bölgesel uyumun nasıl sağlanabileceğini ortaya koymak olduğunu belirtti. Ancak ABD’nin bölgedeki tüm müttefiklerinin söz konusu taslağı destekleyip desteklemeyeceğinin henüz netleşmediği kaydedildi.