Çinko ve Demir Cevheri Fiyatlarında Keskin Ayrışma
Çinko fiyatları arz daralmasıyla yükselirken, demir cevheri talep endişeleriyle düşüşte.
Son dönemde emtia piyasalarında çinko ve demir cevheri arasında belirgin bir ayrışma gözlemleniyor. Çinko fiyatları, Çin’de arzın azalacağına dair beklentiler ve küresel stokların gerilemesi ile son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Öte yandan, demir cevheri fiyatları ise iki basamaklı rakamlara geri dönerek son bir yılın en düşük seviyelerine inmiş durumda.
Çinko piyasasında arz ve talep dinamikleri giderek farklı bir yön alırken, çinko fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında üretim kesintileri, bakım çalışmaları ve azalan stoklar yer alıyor. Buna karşın, demir cevherinde Çin’in çelik sektöründeki marj kaybı ve inşaat faaliyetlerindeki zayıflama, satışları artırıyor.
Çinko fiyatlarındaki artış, Ağustos ayının başlarında da devam etti. Londra Metal Borsası’nda (LME) çinko fiyatı ton başına 3.660 doları aşarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Yılbaşından bu yana çinko yaklaşık yüzde 17 değer kazanırken, Temmuz ayında da üst üste dördüncü aylık artışını kaydetti.
Demir Cevherinde Talep Endişeleri
Ancak tüm baz metaller aynı durumu yansıtmıyor. Demir cevheri fiyatları, talep endişeleri nedeniyle düşüş gösteriyor. Ağustos ayının başında demir cevheri fiyatları ton başına 700 yuan seviyesine yaklaşarak Mayıs 2025’ten bu yana en düşük seviyesine geriledi. Dalian’da en çok işlem gören demir cevheri kontratı 93,66 dolar/ton seviyesine düştü. Son bir ayda fiyatlar yüzde 4,72, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 7,06 azaldı.
Bu ayrışmada doların durumu ve küresel jeopolitik gelişmeler her iki piyasayı da etkileyen ortak faktörler arasında. ABD’nin İran ile yeni görüşmelere hazır olduğu yönündeki açıklamalar, çatışmanın küresel büyüme üzerindeki etkisine dair bazı kaygıları hafifletse de, piyasanın asıl odağı yeniden Çin’e yönelmiş durumda.
Çinko Piyasasında Arz Sorunları
Çinko fiyatlarındaki artışın arkasında, özellikle Çin’de arzın talebi karşılamakta zorlanabileceğine dair beklentiler yatıyor. Güneybatı Çin’deki bir çinko madeninde yapılacak üretim ayarlamalarının, ağustos ayında konsantre üretimini yaklaşık 1.000 ton azaltması bekleniyor. Ayrıca, Orta Çin’deki büyük bir eritme tesisinde planlanan bakım çalışmaları da üretimi 1.000-1.500 ton daha aşağı çekebilir.
Dünyanın önemli çinko üreticilerinden Glencore, 2026’nın ilk yarısında kendi kaynaklı çinko üretiminin yıllık bazda yüzde 21 gerilediğini açıkladı. Boliden’in çinko konsantresi üretimi çeyreklik bazda yüzde 16,8, MMG’nin üretimi ise ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 1 düştü.
Çin başta olmak üzere çeşitli göstergelerin fiziksel arzın talebi karşılamakta zorlanabileceğine işaret etmesi, piyasada kısa vadeli arz endişelerini artırıyor. Doların zayıflaması da çinko fiyatlarının yükselmesine katkı sağlıyor. Dolar cinsinden fiyatlanan çinko ve diğer metaller, ABD para biriminin değer kaybetmesiyle yurtdışındaki alıcılar için daha cazip hale geliyor.
Demir Cevherindeki Satış Baskısı
Demir cevherindeki satış baskısının merkezinde ise Çin yer alıyor. Dünyanın en büyük demir cevheri tüketicisi olan Çin’de çelik talebinin yapısal olarak zayıfladığına dair kaygılar artıyor. Çin Politbürosunun son toplantısında piyasaların beklediği ölçekte yeni teşvik önlemleri açıklanmaması bu endişeleri daha da artırdı.
Çin’de çelik üreticilerinin marjlarının zayıflaması, demir cevheri üzerindeki baskıyı artırırken, inşaat faaliyetlerinin pandemi döneminin başlangıcından bu yana en düşük seviyelerine gerilemesi, sıcak metal üretimindeki düşüşü de sürdürüyor. Temmuz ayına ilişkin özel imalat verileri, Çin ekonomisindeki ivme kaybını ortaya koyuyor.
