İran Saldırıları Suudi Arabistan’ın Petrol Altyapısını Tehdit Ediyor

İran’ın Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları, petrol üretiminde keskin düşüşe neden oldu.

İran’ın Suudi Arabistan’ın kritik enerji altyapısına yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, krallığın petrol üretiminde ve ihracat kapasitesinde ciddi bir azalmaya yol açtı. Doğu-Batı boru hattına yapılan saldırı, günlük 700 bin varillik akışı keserken, üretim tesislerine yönelik saldırılar toplam üretimi de etkiledi. Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik devam ederken, küresel petrol arz dengesi üzerinde artan riskler söz konusu.

Suudi Arabistan’ın petrol ihracatı açısından hayati öneme sahip olan Doğu-Batı boru hattı, İran kaynaklı saldırının hedefi oldu. Devlet ajansının bildirdiğine göre, saldırı hattın pompa istasyonlarından birine isabet etti. Bu boru hattı, Basra Körfezi’nden çıkarılan petrolü Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu terminaline taşıyor ve günlük yaklaşık 7 milyon varil kapasiteye sahip. Özellikle İran savaşları sırasında Suudi Arabistan’ın ana ihracat güzergahı haline gelmişti. Saldırı sonucunda hattaki akışta günlük yaklaşık 700 bin varil azalma meydana geldi.

Saldırılar yalnızca boru hattıyla sınırlı kalmadı; Suudi Arabistan’ın Manifa ve Khurais gibi önemli üretim sahaları da hedef alındı. Bu saldırılar neticesinde ülkenin petrol üretiminde günlük yaklaşık 600 bin varil azalma yaşandı ve bazı rafinerilerde hasar oluştu. Bu durum, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğine yönelik İran’ın saldırıları nedeniyle zaten yaşanan aksaklıkları daha da derinleştiriyor.

ABD ile İran arasında varılan iki haftalık ateşkese rağmen, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik sürüyor. Birleşik Arap Emirlikleri’nin devlet petrol şirketi ADNOC’un CEO’su Sultan Ahmed Al Jaber, boğazın açık olmadığını ve geçişlerin kısıtlı ve kontrol altında olduğunu belirtti. İran ise boğazdan geçmek isteyen gemilerin kendi onayını alması gerektiğini ifade ediyor.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği kritik bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırıları sonrasında İran’ın hamleleriyle bu arterdeki akış ciddi şekilde sekteye uğradı. Enerji analiz şirketi Kpler’e göre, Körfez ülkeleri şu ana kadar yaklaşık 13 milyon varillik günlük üretimi durdurmak zorunda kaldı. Bu durum, küresel petrol piyasasında arz daralması ve fiyat baskısı risklerini artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerden ücret talep ettiği iddialarına sert tepki gösterdi. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran’ın tankerlerden geçiş ücreti aldığına dair haberlerin doğru olması halinde derhal durdurmaları gerektiğini belirtti. Ayrıca, İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini vurgulayarak, petrol akışının yeniden sağlanacağını savundu.

Uluslararası basında yer alan haberlere göre, İran Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için tankerlerden kripto para ile ödeme talep etmeyi planlıyor. Bu iddialar, zaten kırılgan olan ateşkes ortamında yeni bir gerilim başlığı yaratırken, küresel enerji ticaretinin geleceği açısından ciddi soru işaretleri doğuruyor. Yaşanan gelişmeler, küresel enerji piyasalarında belirsizliğin devam ettiğini gösteriyor. Altyapıya yönelik saldırılar üretimi düşürürken, Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar arz zincirini zorluyor. Uzmanlar, ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya dönüşmemesi halinde petrol fiyatlarında yeni dalgalanmalar ve küresel enflasyon üzerinde ek baskılar olabileceğini belirtiyor.