Hammadde Fiyatlarındaki Artış İpliği Olumsuz Etkiliyor
Petrol fiyatlarındaki artış, tekstil sektöründe iplik maliyetlerini artırıyor. Pamuk fiyatları da yükseliş gösteriyor.
Mart ayından itibaren petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması, polyester gibi petrol bazlı hammaddelerin fiyatlarını yüzde 60 oranında artırdı. Aynı dönemde pamuk fiyatları da 62-63 sent seviyelerinden 83-84 sente yükselerek yaklaşık yüzde 30’luk bir artış gösterdi. Bu durum, hem sentetik hem de doğal elyaf maliyetlerini etkileyerek, uzun zamandır baskı altında olan pamuk ipliği fiyatlarının da yukarı yönlü revize edilmesine neden oldu. Talep yetersizliği nedeniyle uzun süredir maliyetlerin altında satılan pamuk ipliği fiyatları, özelliklerine göre yüzde 12 ila yüzde 28 arasında bir artış yaşadı.
İplik fiyatlarındaki artışın sadece anlık fiyat dalgalanmalarıyla değil, küresel hammadde dengesiyle de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yağmur Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Bilgin Kaya, “Petroldeki yüzde 60’lık artış, polyester grubunu aynı oranda etkiledi ve bu durum iplik maliyetlerine doğrudan yansıdı” dedi. Pamuk fiyatlarındaki artışta da petrolün dolaylı etkisinin bulunduğunu ifade eden Kaya, pamuk üretiminde kullanılan traktör, gübre, sulama ve nakliye gibi süreçlerin tamamının petrole bağlı olduğunu vurguladı. Ayrıca, navlun artışları ve küresel tedarik zincirindeki maliyet baskısının da pamuk fiyatlarını yukarı doğru ittiğini ekledi.
2023 yılından bu yana zayıf seyreden talep nedeniyle iplik üreticilerinin yüksek stoklarla çalıştığını ve birçok fabrikanın bu stokları eritmek için uzun süre maliyetin altında satış yaptığını belirten Kaya, “Ekim-Kasım aylarında bu stoklar tükendi. Artık gerçek maliyetlerle üretim yapılıyor ve bu durumun bugünkü fiyat artışlarının önemli bir nedeni olduğunu” ifade etti. Türkiye’de iplik üretiminde kapasite kullanım oranlarının hâlâ yüzde 40 seviyelerinde olduğunu belirten Kaya, talep artsa bile atıl kapasite nedeniyle kısa vadede tedarik sorunları yaşanmayacağını söyledi.
İplik fiyatlarındaki artışın doğrudan örme ve dokuma kumaş maliyetlerine yansıdığını belirten Kaya, boya, kimyasal ve enerji maliyetlerindeki artışların da kumaş fiyatlarını yukarı çektiğini aktardı. Gelecek dönemle ilgili öngörülerini paylaşan Kaya, bayrama kadar siparişlerde hareketlilik beklediğini ancak Haziran ortasından sonra Avrupa’da başlayacak tatil dönemi ve yüksek enerji fiyatlarının tüketici talebini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Avrupa’nın tekstil ve hazır giyim ithalatında son yıllarda yaşanan daralmanın bu yıl da devam edebileceğini dile getiren Kaya, mevcut fiyat seviyelerinde iplik üreticilerinin maliyetlerini karşılayabilir hale geldiğini ancak bundan sonraki gelişmelerin talebe bağlı olacağını söyledi.
Pamuk ipliği fiyatlarının uzun süredir arz fazlası nedeniyle baskı altında kaldığını, ancak İran ile ABD-İsrail arasında yaşanan savaş sonrası bu fiyatların yükselişini sürdürdüğünü belirten Kaya, KDV hariç kilogram fiyatlarına göre open-end ipliklerdeki artışların daha sınırlı kalırken, karde ve penye iplik gruplarında çift haneli artışlar yaşandığını ifade etti. Open-end iplik grubunda 10/1 telefsiz iplik 98 TL’den 110 TL’ye, 30/1 numara ise 110 TL’den 130 TL’ye yükseldi. Karde ipliklerde ise 10/1 karde iplik 120 TL’den 140 TL’ye, 20/1 karde 122 TL’den 155 TL’ye, 30/1 karde 125 TL’den 160 TL’ye ve 36/1 karde iplik 140 TL’den 175 TL’ye çıktı. Penye iplik grubunda da benzer bir artış gözlemlendi; 20/1 penye iplik 135 TL’den 170 TL’ye, 30/1 penye 140 TL’den 175 TL’ye, 36/1 penye 155 TL’den 190 TL’ye, 40/1 penye ise 165 TL’den 200 TL’ye yükseldi.
