AR-GE vergi teşviki 2025’te 169 milyar TL’yi aştı
TÜİK verilerine göre AR-GE vergi teşviki 2025’te yüzde 59,5 artarak 169 milyar 33 milyon liraya çıktı; teşvik alan girişim sayısı 11 bin 835 oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin dolaylı AR-GE teşvik verilerini açıkladı. Buna göre AR-GE vergi teşviki, 2024’teki 105 milyar 977 milyon liralık seviyeden geçen yıl yüzde 59,5 artışla 169 milyar 33 milyon liraya yükseldi.
Teşviklerden en yüksek payı 86 milyar 105 milyon lirayla gelir vergisi stopaj desteği aldı. Kurumlar vergisi teşvikinin tutarı 81 milyar 63 milyon lira olurken, gelir vergisi desteği 1 milyar 725 milyon lira, katma değer vergisi (KDV) desteği ise 141 milyon lira olarak kaydedildi. Beyan edilen AR-GE harcamaları üzerinden hesaplanan toplam desteğin yüzde 50,9’u gelir vergisi stopajından, yüzde 49,1’i ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden oluştu.
Bilgi ve iletişim sektörü ilk sırada
2025’te AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 11 bin 835’e ulaştı. Teşvik başvurusu yapan işletmelerin faaliyet alanlarına göre dağılımında 6 bin 98 girişimle bilgi ve iletişim sektörü ilk sırada yer aldı. Bu sektörü 2 bin 421 girişimle imalat sanayisi, 1.627 girişimle mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler izledi.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında sağlanan gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşviki 43 milyar 227 milyon lira oldu. Bu tutarın yüzde 71,2’si bilgi ve iletişim, yüzde 14,5’i imalat, yüzde 5,9’u ise mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere aktarıldı.
5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun çerçevesindeki gelir ve kurumlar vergisi teşviki ise 39 milyar 561 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu desteğin yüzde 72,9’undan imalat, yüzde 14,7’sinden bilgi ve iletişim, yüzde 4,1’inden finans ve sigorta faaliyetleri sektörlerindeki girişimler yararlandı.
Gelir ve kurumlar vergisi kapsamında AR-GE desteği alan 7 bin 87 girişimin 5 bin 321’i 4691 sayılı Kanun’dan, 1.766’sı ise 5746 sayılı Kanun’dan faydalandı. Böylece yararlanıcıların yüzde 75,1’i 4691 sayılı, yüzde 24,9’u 5746 sayılı kanun kapsamında destek aldı.
Sektörel dağılımda imalat alanında faaliyet gösteren girişimlerin yüzde 82,1’inin 5746 sayılı Kanun’dan, yüzde 17,9’unun 4691 sayılı Kanun’dan yararlandığı görüldü. Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1’i, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler alanındaki girişimlerin yüzde 81,1’i ise 4691 sayılı Kanun kapsamındaki destekleri kullandı. Bu sektörlerde 5746 sayılı Kanun’dan yararlananların oranı sırasıyla yüzde 15,9 ve yüzde 18,9 oldu.
Teşviklerin yüzde 61,8’i büyük işletmelere gitti
Girişimler 2025 yılında toplam 86 milyar 105 milyon liralık gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı. 5746 sayılı Kanun kapsamında 3 bin 88 girişime 37 milyar 290 milyon lira, 4691 sayılı Kanun kapsamında ise 8 bin 244 girişime 48 milyar 815 milyon lira tutarında destek sağlandı.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5’ini KOBİ’ler oluşturdu. Büyük ölçekli işletmelerin yararlanıcılar içindeki payı yüzde 10,5’te kalırken, toplam dolaylı AR-GE teşviklerinin yüzde 61,8’i bu işletmelere verildi. KOBİ’lerin teşviklerden aldığı pay ise yüzde 38,2 olarak hesaplandı.
KOBİ’lere sağlanan 64 milyar 596 milyon liralık dolaylı AR-GE teşvikinin yüzde 61,1’i orta ölçekli, yüzde 32,1’i küçük ölçekli, yüzde 6,8’i ise mikro ölçekli girişimlere aktarıldı.
