Dünyanın En Güçlü Finans Kurumunda Güven Sarsılıyor
ABD ve Avrupa’da faiz oranları yükselirken, Fed’in para politikasına olan güven sorgulanıyor.
Son yıllarda ABD ve Avrupa’da faiz oranları, son 20-30 yılın en yüksek seviyelerine ulaşırken, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasına duyulan güven ciddi bir sorgulama sürecine girmiş durumda. Fransız gazetesi Le Monde’un analizine göre, Fed’in para politikası üzerindeki güven sarsılmakta. ABD’deki enflasyon, Mart 2021’den bu yana bankanın hedefi olan yüzde 2’nin üzerinde seyretmeye devam ederken, uzun vadeli faiz oranları da yükselişini sürdürüyor.
Kevin Warsh, 22 Mayıs’ta Fed başkanlığı görevini devraldı. 29 Temmuz’daki basın toplantısında, enflasyonun haziranda yüzde 3,5’e ulaşmasına rağmen politika faizinin neden yüzde 3,5-3,75 aralığında tutulduğunu yeterince net bir şekilde açıklayamamıştı. Warsh, finans piyasalarına gelecekteki para politikası hakkında detaylı yönlendirme yapmaktan kaçınmayı tercih ediyor ve piyasaların Fed açıklamalarından ziyade ekonomik verilere odaklanması gerektiğini savunuyor. Bu yaklaşım, ABD’nin 30 yıllık tahvil faizlerinin 29 Temmuz sonrası yüzde 5,1’den yüzde 5,3’e yükselmesine neden oldu.
ABD Hazinesi, 13 Ağustos’ta gerçekleştirdiği 30 yıllık tahvil ihracında yatırımcıların talep ettiği getiri oranının yüzde 5,22 ile 2001’den bu yana en yüksek seviyeye çıktığını duyurdu. Hazine Bakanı Scott Bessent, tahvil piyasasındaki gerilimin ardından 19 Ağustos’ta uzun vadeli tahvil geri alımlarını geçici olarak iki katına çıkaracaklarını açıkladı. Ancak bu müdahalenin faizler üzerindeki etkisi sınırlı kaldı. Fed’in 29 Temmuz’daki toplantısında 12 FOMC üyesinden üçünün faiz artışına oy vermesi dikkat çekerken, Warsh, kurum içindeki görüş ayrılıklarının karar alma sürecinin sağlıklı bir parçası olduğunu belirtti.
Donald Trump ile Fed arasındaki bağımsızlık tartışmaları devam ediyor. Trump, önceki Fed Başkanı Jerome Powell’ı faizleri yeterince düşürmediği gerekçesiyle sıkça eleştirmişti. Adalet Bakanlığı’nın Powell hakkında Fed binasındaki yenileme çalışmalarının gecikmesi ve maliyet aşımı nedeniyle başlattığı soruşturma daha sonra kapatıldı. Trump, Eylül 2025’te Fed Yönetim Kurulu üyesi Lisa Cook’u konut kredileriyle ilgili suçlamalar nedeniyle görevden almaya çalışmış, ancak Yüksek Mahkeme bu girişimi engellemişti. Beyaz Saray, 7 Ağustos’ta Cook’a Trump’ın kendisini görevden almayı değerlendirdiğine dair yeni bir mektup gönderdi.
Warsh, 2006-2011 yılları arasında FOMC üyesi olarak daha sıkı para politikasını savunan bir isim olarak biliniyor. Ancak başkanlık öncesinde daha düşük faizleri destekleyen bir tutuma yöneldi. Trump, Warsh’ı göreve getirdikten sonra kendisini düzenli olarak telefonla aramış ve daha önce FOMC kararlarında kendi görüşlerinin de dikkate alınmasının normal olacağını ifade etmişti.
ABD’de enflasyon, Covid-19 sonrası yüzde 9’a kadar yükselmiş, 2026 başında ise yüzde 2,4’e gerilemişti. Orta Doğu’daki savaşın ardından yeniden hızlanan enflasyon, haziranda yüzde 3,5, temmuzda ise yüzde 3,4 olarak kaydedildi. Warsh, Fed’in enflasyon hedefinin değişmediğini ve fiyat artışlarını yeniden yüzde 2’ye indirmeyi amaçladığını belirtti. Hanehalkı ve işletmelerin 63 aydır fiyat istikrarının geri dönmesini beklediğini de kabul etti. Michigan Üniversitesi anketlerine göre, Amerikalıların gelecek beş yıllık enflasyon beklentileri, 2010-2020 dönemindeki yüzde 2-3 bandından yüzde 3-4 aralığına yükseldi. Kalıcı yüksek enflasyon beklentilerinin, daha yüksek ücret taleplerini tetikleyerek fiyat baskısını artırabileceği ifade ediliyor.
Temmuz ayında ABD ekonomisi, 83 bin yeni istihdam beklentisine karşılık 23 bin iş kaybı yaşadı. Zayıf istihdam verilerinin ardından eylüldeki Fed toplantısında faiz artışı bekleyenlerin sayısı azalmışken, uzun vadeli ABD faizlerine Fed politikasına ilişkin yaklaşık 0,2 puanlık bir belirsizlik primi eklendiği hesaplanıyor. Finans piyasalarındaki en önemli risk, Fed’in faizleri uzun süre düşük tutarak enflasyonun yeniden kalıcı biçimde yükselmesine izin vermesi olarak değerlendiriliyor.
