Malatya’da Deprem Sonrası İyileşme Modeli: Hayat İyi Yaşam Merkezi
Malatya’da kurulan Hayat İyi Yaşam Merkezi, üç yıl boyunca sunduğu desteklerle deprem sonrası iyileşmeyi kalıcı hale getiriyor.
Malatya’da, deprem sonrası kurulan Hayat İyi Yaşam Merkezi, üç yıl boyunca yürüttüğü eğitim, sosyal gelişim ve psikososyal destek çalışmalarıyla, afet sonrası iyileşmeyi kalıcı bir hale getiren örnek bir model ortaya koymuştur. Merkez, Hacettepe Üniversitesi, Malatya Valiliği, AFAD ve Hayat Holding iş birliğiyle kurulmuş olup, 2025 yılında İnönü Üniversitesi ile imzalanan iş birliği anlaşması ile çok paydaşlı yapısını güçlendirmiştir. Samanköy Konteyner Kent’te hizmet veren bu merkez, yalnızca temel ihtiyaçlara odaklanmakla kalmayıp, sosyal, psikolojik ve eğitsel alanları da kapsayan bir “Yaşam Kampüsü” işlevi görmektedir.
Hayat İyi Yaşam Merkezi, üç yıl boyunca kesintisiz olarak sunduğu eğitim ve destek programlarıyla, farklı yaş gruplarının ve ihtiyaçların eş zamanlı olarak ele alındığı bütüncül bir yapı oluşturmuştur. Merkezde sunulan kişisel temizlik ve günlük bakım hizmetleri, bireylerin hem fiziksel sağlıklarını hem de günlük yaşamlarıyla olan bağlarını güçlendirmiştir. Bu bağlamda, kişisel temizlik hizmetlerinden üç yıl içinde 51.126 kez yararlanılmıştır.
Okuma-yazma kursları, İngilizce, matematik ve bilgisayar eğitimi gibi çeşitli eğitim programlarından ise 1.500’ün üzerinde kişi faydalanmıştır. Özellikle okuma-yazma kursları, yetişkin bireylerin günlük yaşamda ihtiyaç duyduğu becerileri kazandırması nedeniyle yoğun ilgi görmüştür. Bilgisayar odası, 12 bini aşan ziyaret kaydı ile, dijital eğitimi güçlendirerek bireylerin eğitim ve kamusal hizmetlere katılımını destekleyen önemli bir alan haline gelmiştir.
Çocuklara yönelik yapılan çalışmalar, merkezin en etkili alanlarından biri olmuştur. 48-72 aylık çocuklar için düzenlenen 18 seanslık Theraplay uygulamaları, ebeveyn-çocuk ilişkisini güçlendirirken, Sanatla Gelişim odasında gerçekleştirilen sanat temelli etkinlikler, 20 bini aşkın ziyaret ile çocukların bireysel ve sosyal gelişimlerini desteklemiştir. Ayrıca, her hafta sunulan psikolog ve diyetisyen hizmetleri, bireylerin ruhsal ve fiziksel iyilik hâlini bütüncül bir şekilde ele almıştır.
2023 yılı itibarıyla Hayat İyi Yaşam Merkezi’nde gerçekleştirilen 100’e yakın etkinlik, toplamda 7 bin kişiyi bir araya getirmiştir. Bu etkinlikler, afet sonrası dönemde yalnızca destek hizmetleri sunan bir merkez olmanın ötesine geçerek, topluluk duygusunu yeniden inşa eden bir yaşam alanı oluşturmuştur.
Hayat İyi Yaşam Merkezi, sunduğu hizmetlerin yanı sıra yarattığı sosyal etki ile de dikkat çekmektedir. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafından yapılan araştırmalar, merkezin konteyner kentte yaşam kalitesini artırdığını göstermektedir. Araştırmaya katılanların %90’ından fazlası, sunulan hizmetlerden duyduğu memnuniyeti ifade etmiştir. Özellikle kadınlar, merkezin sunduğu eğitim ve üretim alanları sayesinde kendilerini psikososyal olarak daha güçlü hissettiklerini belirtmişlerdir. Araştırma sonuçları, merkezin sağladığı fiziksel ve ruhsal desteklerin, deprem sonrası travmanın etkilerini hafifletmede ve bireylerin günlük hayata uyum sağlamasında önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Hayat İyi Yaşam Merkezi, ilk günden bu yana gerçekleştirdiği çalışmalarla afet sonrası iyileşme ve rehabilitasyonda örnek bir model olmuştur. Merkezin kurulduğu günden bu yana destek veren Hayat Gönüllüleri, depremlerin üçüncü yıl dönümünde de bölge halkını unutmayarak Hayat İyi Yaşam Merkezi’ni ziyaret etmiştir. Gönüllüler, çocuklara yönelik çalışmalardan eğitim desteklerine kadar pek çok alanda sahada yer alarak dayanışmanın sürekliliğini temsil etmiştir.
