Bakan Bolat: Körfez İhracatı Düşüşte, Savaş Ticaret Üzerinde Etkili

Bakan Bolat, Körfez ülkelerine ihracatın savaş nedeniyle ciddi şekilde azaldığını ve alternatif çözümler arandığını belirtti.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Orta Doğu’da devam eden savaşın Türkiye’nin Körfez ülkelerine yaptığı ihracatı olumsuz etkilediğini duyurdu. Mart ayında bu bölgeye yapılan ihracat, %36,5 oranında bir düşüşle 1,2 milyar dolara gerilerken, enerji fiyatlarındaki artış ithalatı %3 oranında artırarak 1,6 milyar dolara çıkardı. Hükümet, ticaretin yeniden canlanması için alternatif lojistik çözümler geliştirmeyi hedefliyor.

Bakan Bolat, Körfez ülkeleri ile yapılan ticarette savaşın yarattığı olumsuz etkileri vurguladı. 2025 yılında Körfez’e yapılması beklenen ihracatın yaklaşık 31 milyar dolar olması öngörülürken, ithalatın ise 25,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak, 2026 yılının Mart ayında bu hedeflerin gerisinde kalındığı görülüyor.

İhracattaki düşüşte özellikle Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, İran ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin etkili olduğu kaydedildi. Bu ülkelerle ticaretin azalması, Türkiye’nin dış ticaret dengesini olumsuz yönde etkiliyor.

Bolat, Körfez ticaretinde lojistik yapının önemine dikkat çekerek, ihracatın %44,3’ünün kara yolu ile, ithalatın ise %40’ının deniz yolu ile gerçekleştirildiğini belirtti. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, deniz taşımacılığını aksatırken, enerji ve navlun maliyetlerini artırarak ihracat performansını olumsuz etkiledi.

Bu sorunları aşmak için yeni adımlar atıldığını vurgulayan Bakan Bolat, Suudi Arabistan ile yapılan görüşmeler sonucunda tır şoförlerine 15 günlük transit geçiş vizeleri sağlandığını açıkladı. Bu sayede Körfez ülkelerine 3-4 gün içinde ulaşımın mümkün hale geleceği belirtildi. Ayrıca, Suriye üzerinden transit ticaretin yeniden başlatılması ve Türkiye’den çıkan araçların Ürdün ve Körfez’e ulaşımının hızlandırılması hedefleniyor.

Bakan Bolat, savaşın enerji fiyatları üzerindeki etkilerine de değinerek, Hürmüz kaynaklı şokun petrol, doğalgaz, gübre ve navlun maliyetlerini artırdığını ifade etti. Ancak Türkiye’nin enerji kaynaklarını çeşitlendirmiş olması ve depoların dolu olması sayesinde ciddi bir arz sıkıntısı yaşanmadığını vurguladı. Enerji fiyatlarının etkisini sınırlamak için Eşel mobil sisteminin devreye alındığı ve Hazine’nin 600 milyar TL’yi aşan vergi fedakarlığı yaptığı belirtildi.

Tarım sektöründe kritik öneme sahip gübre ile ilgili de tedbirler alındı. Gübre ihracatının durdurulması, ithalatta gümrük vergisinin sıfırlanması ve depolardaki stokların iç piyasaya yönlendirilmesi gibi adımlar, iç piyasada fiyat baskısını azaltmayı hedefliyor.

Olumsuz tabloya rağmen, Bolat, Körfez ve diğer pazarlardan yeni siparişlerin artmaya başladığını ve stokların azalmasının yeni talebi tetiklediğini belirtti. Bu durum, savaş sonrası dönemde hızlı bir toparlanma ihtimalini güçlendiriyor.

Bolat, kimya sektörünün Türkiye ihracatındaki stratejik rolüne de dikkat çekerek, 2025 yılında bu sektörden 32 milyar dolarlık ihracat beklediklerini ifade etti. Türkiye’nin plastik üretiminde dünya 6’ncısı, Avrupa 2’ncisi olduğunu vurguladı. Ayrıca kozmetik, temizlik ürünleri ve ilaç gibi alanlarda da güçlü bir büyüme potansiyeli olduğunu belirtti.

Bakan Bolat, savaş sonrası dönemde Türkiye’nin lojistik güvenlik ve tedarik zinciri sürekliliği açısından bölgenin en güvenilir ülkelerinden biri olabileceğini dile getirdi. Orta Doğu’daki savaşın Türkiye’nin Körfez ihracatını ciddi şekilde daraltmasının yanı sıra enerji maliyetleri üzerinden ithalatı artırdığına dikkat çekti. Ancak alternatif lojistik çözümler ve yeni sipariş akışının, önümüzdeki dönemde kademeli toparlanma ihtimalini güçlendirdiğini söyledi. Savaşın süresi ve enerji fiyatlarının seyri, dış ticaret dengesi açısından belirleyici olmaya devam edecek.