Sebze ve Meyve Fiyatlarında Rekor Artışlar Yaşanıyor
Son bir yılda sebze ve meyve fiyatları Antalya’da %93, İstanbul’da %97 arttı. Fiyat artışları ve piyasa dinamikleri incelendi.
HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Antalya ve İstanbul hallerinde son bir yıl içinde 10 farklı sebze ve meyvenin fiyatlarında ortalama %97 oranında bir artış gözlemlendi. Ancak bu süreçte üreticinin eline geçen fiyat artışı yalnızca %36,09 olarak kaydedildi. Hal fiyatlarındaki artış ile üretici fiyatları arasındaki fark, arz ve talep dengesinin ötesinde başka etkenlerin de rol oynadığını ortaya koyuyor. Geçtiğimiz yıl yaşanan kuraklık ve don olayları nedeniyle rekoltede düşüş yaşanırken, bu yıl hava koşullarının daha elverişli olması, fiyatlardaki bu çelişkeli durumu daha da belirgin hale getiriyor.
Ekonomi gazetesi, Türkiye’nin en büyük işlem hacmine sahip Antalya ve İstanbul hallerindeki 10 ürünün fiyat değişimlerini detaylı bir şekilde inceledi. İncelemeye alınan ürünler arasında patates, soğan ve çileğin fiyatları geçen yıla göre düşerken, domates, biber, salatalık, ıspanak, brokoli ve limon gibi ürünlerde ise önemli artışlar kaydedildi. Fiyat değişimleri, hal yönetimleri tarafından açıklanan en düşük ve en yüksek ürün fiyatları üzerinden değerlendirildi. Bu bağlamda, son bir yıl içinde fiyatı en çok artan ürün kokteyl domates oldu. Antalya halindeki kokteyl domatesin fiyatı geçen yıl 15-38 lira arasında değişirken, bu yıl 20 Nisan itibarıyla 100-220 lira aralığına yükseldi. Bu ürünün fiyat artış oranı %567 olarak hesaplandı. İstanbul halinde ise fiyatlar geçen yıl 60-80 lira arasında iken, bu yıl 160-215 lira arasında işlem görüyor ve burada da artış oranı %169’a ulaştı.
Antalya’da Fiyatlar Daha Fazla Yükseldi
Türkiye’nin sebze ve meyve üretim merkezi olan Antalya’da fiyatların İstanbul’a göre daha fazla artması dikkat çekici bir durum. Normal domatesin fiyatı Antalya’da geçen yıl 10-30 lira arasında iken, bu yıl 50-120 lira bandına yükseldi ve artış oranı %300’ü buldu. İstanbul’da ise bu ürün 35-50 lira aralığında satılmakta ve bu yıl 50-155 lira arasında işlem görüyor, burada artış oranı ise %210 düzeyinde gerçekleşti.
Sivri biber, Türkiye’de en çok tüketilen sebzelerden biri olarak, İstanbul’daki fiyat artışında Antalya’yı geride bıraktı. İstanbul’da geçen yıl 45-55 lira arasında satılan sivri biber, bu yıl 80-145 lira arasında işlem görmekte ve fiyat artışı %164 olarak kaydedildi. Antalya’da ise sivri biberin fiyatı geçen yıl 30-50 lira aralığındayken, bu yıl 60-110 lira arasında değişiyor.
Patates ve Soğan Fiyatlarında Düşüş
Patates ve soğan fiyatları, bir dönem stokçuluk gerekçesiyle tartışmalara neden olmuşken, bu yıl gerileme göstermiştir. Antalya’da patatesin fiyatı 15-23 liradan 10-20 liraya düşerken, İstanbul’da 17-23 lira aralığında satılan patatesin fiyatı 17-29 lira arasında değişiklik göstermektedir.
Sepet Fiyatları 1000 Liraya Ulaştı
İncelemeye alınan ürünlerden her birinden 1 kilo alınarak oluşturulan sepetin fiyatı İstanbul’da 1000 liraya kadar yükseldi. Geçen yıl 383-508 lira arasında olan sepet fiyatı bu yıl 576-999 lira arasında değişim gösterdi. Başka bir deyişle, bu 10 ürünün ortalama fiyatı %97 oranında artış göstermiştir. Antalya’da ise sepet fiyatı geçen yıl 243-462 lira arasında iken, bu yıl 443-890 lira arasında dolmakta ve ortalama artış %93 düzeyindedir.
