Kira Sözleşmelerinde e-Devlet Dönemi: Sektörden Destek Geldi
Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanması zorunlu hale geliyor. Sektörden destek ve dikkat edilmesi gerekenler.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, kira sözleşmelerinin e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Bu girişim, gayrimenkul sektörü ve tüketici dernekleri tarafından genel olarak olumlu karşılanıyor. Sektör temsilcileri, bu uygulamanın sahte sözleşmelerin ve yetkisiz kiralamaların önüne geçebileceğini vurgularken, özellikle yaşlı bireylerin sisteme geçiş sürecinde bilgilendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Dijital dönüşüm süreci hız kazanırken, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın e-Devlet üzerinden kira sözleşmelerinin hazırlanmasını zorunlu kılma çalışması, sektörde önemli bir değişim yaratma potansiyeline sahip. Sektör temsilcileri, bu sistemin kayıt dışılığı azaltacağını, tarafların doğrulanmasını sağlayacağını ve sözleşmelerin güvenli bir şekilde saklanmasına olanak tanıyacağını ifade ediyor.
Uygulamanın ilk aşaması 4 Kasım 2024 tarihinde hayata geçirilecek. Bu aşamada, taşınmaz sahibi gerçek kişiler, e-Devlet Kapısı’ndaki “Kira Sözleşmesi İşlemleri” bölümünden sözleşmeyi hazırlayacak. Ardından, sözleşme kiracı ve varsa kefilin elektronik onayına sunulacak. İkinci aşama ise 9 Mayıs 2025’te devreye girecek ve emlak danışmanları ile yetkilendirilmiş kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak tarafların onayına sunabilecekler.
Sistem, zamanla yeni özelliklerle zenginleşecek. Onaylanan sözleşmelerdeki yazım veya bilgi girişlerinden kaynaklanan hatalar, 15 gün içinde düzeltilebilecek. Ayrıca, tarafların iletişim bilgileri ve kira bedeli gibi bilgiler güncellenebilecek. Hazırlanan sözleşmeler için zaman damgalı barkodlu belgeler oluşturulabilecek ve bu belgelerin doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılabilecek.
Sektör temsilcileri, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bu girişimini destekliyor. Kayıt dışılığın önlenmesi, sahte sözleşmelerin engellenmesi ve taşınmaz sahibinin doğrulanması gibi konularda önemli bir dönüşüm sağlanabileceği ifade ediliyor. Ancak, sistemin farklı kira ilişkilerine cevap verebilecek kadar esnek olması gerektiği de vurgulanıyor.
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Genel Başkanı Hakan Akdoğan, e-Devlet sisteminin zorunlu hale gelmesiyle sahte sözleşmelerin engellenebileceğini, kiraya veren kişinin gerçek mal sahibi olup olmadığının doğrulanabileceğini belirtti. Ayrıca, dijital ortamda saklanan sözleşmelerin uyuşmazlıklarda kolaylık sağlayacağını ve Türkiye’nin gerçek kira verilerini ortaya çıkaracak bir veri tabanı oluşturabileceğini ifade etti.
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği Başkanı Mustafa Kemal Şahin, uygulamanın kira piyasasında güven ve şeffaflığı artıracağını belirtti. Emlak danışmanlarının sisteme dahil edilmesiyle, kira sürecinin güvenli ve mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesinin sağlanacağına dikkat çekti. Ayrıca, e-kira sisteminin yaygınlaşmasının kayıtlı ve profesyonel çalışan emlak işletmelerinin sektördeki konumunu güçlendirebileceğini vurguladı.
Bu süreçte, hisseli mülkiyet gibi karmaşık kira senaryolarına da yanıt verebilecek düzenlemelerin yapılması gerektiği ifade ediliyor. Elektronik ortamda gerçekleştirilen onay sürecinin işlemlere güven kazandıracağı ve barkodlu, zaman damgalı belgelerin ileride çıkabilecek kira uyuşmazlıklarında önemli bir kayıt oluşturabileceği belirtiliyor.
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük, dijital kira sözleşmelerinin sağladığı kolaylıkların yanı sıra, toplumun bu sisteme hazır olup olmadığını sorguluyor. Özellikle yaşlı bireylerin e-Devlet kullanımında zorluk yaşayabileceğine dikkat çekerek, uygulamanın zorunlu hale getirilmesinden önce bilgilendirme ve eğitim çalışmalarının artırılması gerektiğini savunuyor. Küçük, dijital sözleşmelerin belgelerin kaybolma riskini ortadan kaldırdığını ve taraflara inceleme süresi verilmesinin önemli olabileceğini belirtiyor.
