Tera TLY fonu getirisi Reuters grafiğine sığmadı
Tera TLY fonu getirisi, tasfiyeden önce yüzde 15 bini aştı. 2025 başında yatırılan 100 lira, bir gün kala 15 bin 882 liraya yükseldi.
Türkiye’de hızla büyüyen yatırım fonu sektöründe yaşanan kriz, yüz binlerce yatırımcıyı ve Borsa İstanbul’u etkiledi. Düzenleyici kurumlar, bazı portföy yönetim şirketlerinin fon yükümlülüklerini karşılayamayabileceği uyarılarının ardından eylül ayında 7 şirkete ait 131 fonun tasfiyesine karar verdi.
Yatırım fonlarının toplam büyüklüğü üç yıl içinde 20 milyar doların üzerine çıktı. Türk lirasındaki değer kaybı ve yüksek enflasyon karşısında daha yüksek kazanç arayan yaklaşık 500 bin yatırımcı fonlara yöneldi. Siyasetçiler, eski bürokratlar ve tanınmış isimler de bu yatırımcılar arasında yer aldı.
Sektördeki hızlı genişlemeye karşın bazı fonların borsa ve varlık fiyatlarını etkilemek amacıyla kullanıldığı yönündeki uyarılar sürdü. Gelişmeler Borsa İstanbul’a da yansıdı ve BIST 100 endeksi eylül ayında 2008 küresel finans krizinden bu yana en kötü aylık performansını gösterdi.
Sıkı para politikası, tasarruf sahiplerini mevduat ve enflasyonun üzerinde getiri sağlayabileceği düşünülen yatırım fonlarına yöneltti. Bazı fonlarda yatırımların tek bir hisse ya da varlıkta yoğunlaştığı, bazılarında ise yatırımcı sayısının oldukça düşük kaldığı görüldü. Özellikle yeni işlem görmeye başlayan ve likiditesi sınırlı şirketlerin hisselerinde yapılan yoğun işlemler, günlük getirilerin yüksek görünmesine yol açtı.
Fonlar üzerinden piyasa manipülasyonu yapıldığı iddialarına ilişkin ilk önemli uyarılardan biri Kasım 2025’te geldi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bazı manipülasyonların belirli fonlar aracılığıyla gerçekleştirildiğini belirterek düzenleyici boşlukların giderileceğini açıkladı. Dönemin SPK Başkanı Ömer Gönül ise kuralları aşmak amacıyla kullanılan fonların izlendiğini ve gerektiğinde portföy yöneticilerinin lisanslarının iptal edilebileceğini söyledi.
SPK verileri, portföy yönetim sektöründeki büyümenin boyutunu da ortaya koydu. Türkiye’deki portföy yönetim şirketlerinin toplam varlıkları Ağustos 2026’da 329 milyar dolara yükselirken, bu tutar bir yıl önce 246 milyar dolar düzeyindeydi. Krizin merkezindeki Tera Portföy’ün yönettiği varlıklar bir yılda 10 kattan fazla artarak 14,3 milyar dolara, Pusula Portföy’ün varlıkları ise yaklaşık 13 kat yükselerek 13,2 milyar dolara ulaştı.
Tera TLY fonu getirisi yüzde 15 bini aştı
Tera Portföy’ün TLY serbest fonu, 200’den az yatırımcıya sahip olduğu Ocak-Temmuz 2025 döneminde TL bazında yüzde 747 getiri sağladı. Fonun temmuz ayında daha geniş bir yatırımcı kitlesine açılmasının ardından kümülatif getiri eylül ayına kadar yüzde 15 binin üzerine çıktı.
Reuters tarafından hazırlanan hesaplamaya göre 2025’in başında TLY fonuna yatırılan 100 lira, tasfiyeden bir gün önce 15 bin 882 liraya kadar yükseldi. TLY, tasfiye kapsamındaki fonlar arasında 102 bin 616 yatırımcı ve yaklaşık 5 milyar dolarlık varlık büyüklüğüyle en büyük fon oldu.
Fon ve hisse piyasalarındaki manipülasyon iddialarıyla ilgili soruşturmada şüpheli sayısı 217’ye yükselirken, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıklamasına göre 56 kişi tutuklandı. Tutuklananlar arasında Tera ve Pusula ile bağlantılı üst düzey yöneticilerin yanı sıra Merkez Bankası eski Başkan Yardımcısı ve daha sonra Tera’da görev yapan Erkan Kilimci de bulunuyor.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya da kendisi ve eşinin kriz öncesinde Özata Denizcilik hisselerinden yüksek kazanç sağladığı iddialarının ardından parti görevlerinden istifa etti. Kaya, iddialar incelenirken siyasi sorumluluk üstlenmeyi gerekli gördüğünü açıkladı.
SPK, tasfiye işlemlerinin yaklaşık altı ay süreceğini bildirdi. Belirli fonlarda net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara paralarının tamamının ödenmesi, 1 milyon lira ve üzerindeki yatırımlara ise 1 milyon liralık ara ödeme yapılması planlanıyor. TMSF de fonlardan “fahiş kazanç” sağladığı belirtilen yatırımcıların bu tutarları iade edebilmesi için hesaplar açtı.
Fon krizinin ardından Borsa İstanbul’da toparlanma işaretleri görülürken, BIST 100 endeksi krizden etkilenen hisselerin endekslerden çıkarılmasına yönelik değişikliklerin yürürlüğe girmesiyle bir işlem gününü yüzde 2,5 yükselişle tamamladı. JPMorgan analistleri ise sektördeki çalkantının Türkiye ekonomisinin 2026 yılı için öngörülen yüzde 3’lük büyümesi üzerinde aşağı yönlü risk oluşturabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Fon portföylerinin önemli bölümünü likiditesi düşük hisselerin oluşturması, tasfiye sürecindeki temel belirsizliklerden biri olarak öne çıkıyor. Varlıkların hangi fiyatlardan nakde çevrileceği ve yatırımcıların toplam kaybının ne kadar olacağı henüz netlik kazanmadı.
