Almanya, FCAS Programının Sonrasında GCAP’a Katılacak mı?
Almanya, FCAS programının sona ermesinin ardından GCAP’a katılma sürecine girdi. Detaylar haberimizde.
Almanya, Fransa ve İspanya ile birlikte yürüttüğü Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) projesinin sona ermesi sonrasında, İngiltere, İtalya ve Japonya’nın ortaklığındaki Küresel Muharip Hava Programı’na (GCAP) katılma hazırlıkları yapıyor.
Airbus Defence and Space CEO’su Michael Schoellhorn, Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı’nda yaptığı açıklamada, şirketin GCAP’a katılma veya yeni bir savaş uçağı programı oluşturma konusunda istekli olduğunu ifade etti. Schoellhorn, “Önemli bir iş payına ve liderlik rolüne sahip olabileceğimiz bir programa katılmaya veya yeni bir program oluşturmaya hazırız. Şu anda bu seçenekler değerlendiriliyor,” dedi.
Almanya’nın Savaş Uçağı İhtiyaçları
Almanya’nın gelecekte 150’ye kadar yeni nesil savaş uçağına ihtiyaç duyabileceği öngörülüyor. Bu bağlamda Berlin, GCAP’a yalnızca müşteri veya gözlemci olarak değil, aynı zamanda geliştirme ve üretim süreçlerinde aktif bir ortak olarak katılmayı hedefliyor.
Bu hafta Kanada, GCAP’a gözlemci olarak katıldı. Ancak, benzer bir statünün Almanya’yı tatmin etmeyeceği düşünülüyor çünkü Berlin, programa sağlayacağı sanayi ve finansman katkısı karşılığında daha geniş yetkiler talep ediyor.
GCAP çerçevesinde, İngiltere merkezli BAE Systems, İtalyan Leonardo ve Japonya’yı temsil eden Japan Aircraft Industrial Enhancement ortaklığı altında altıncı nesil bir savaş uçağı geliştirilmesi planlanıyor. Uçağın 2035 yılında hizmete girmesi hedefleniyor.
Leonardo’dan Almanya’ya Destek
Leonardo CEO’su Lorenzo Mariani, Almanya’nın sanayi kapasitesi, teknik birikimi ve finansman sağlayabilme yeteneği nedeniyle GCAP için değerli bir ortak olacağını belirtti. Almanya, İngiltere ve İtalya ile birlikte Eurofighter Typhoon savaş uçağının geliştirilmesi ve üretim süreçlerinde de yer alıyor. Bu geçmiş işbirliğinin, Almanya’nın GCAP’a katılımını kolaylaştırabileceği düşünülüyor.
Mariani, yeni bir ülkenin katılımıyla gündeme gelecek iş paylaşımı müzakerelerinin program takviminde gecikmelere yol açmaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Fransa’nın Kendi Savaş Uçağı Projesi
Fransa, FCAS programının sona ermesinin ardından kendi altıncı nesil savaş uçağını geliştirmek için harekete geçti. Fransız hükümeti, yeni programın başlatılması için Dassault Aviation ile görüşmelere başladı. İlk aşamada bir gösterim uçağı üretilecek ve bu uçağın 2032 yılına kadar ilk uçuşunu gerçekleştirmesi planlanıyor.
Programın tamamen Fransa tarafından mı yoksa yeni ortaklarla mı yürütüleceği henüz netlik kazanmadı. Dassault Aviation CEO’su Eric Trappier, iş birliğine açık olduklarını ancak kurulacak ortaklıkta eşit iş paylaşımı talep ettiklerini ifade etti.
Fransa, yeni nesil savaş uçağı hizmete girene kadar Rafale filosunu F5 standardıyla güçlendirmeyi planlıyor. Daha gelişmiş motor, silah ve görev sistemlerine sahip olması beklenen Rafale F5’in, insansız muharip hava aracıyla birlikte 2033 yılından itibaren hizmete alınması hedefleniyor.
Almanya’nın Kendi Savaş Uçağı Programı
FCAS’ın sona ermesinin ardından Almanya, kendi altıncı nesil savaş uçağı programı için çalışmalara başlamıştı. Airbus öncülüğünde kurulan Team Gen 6 konsorsiyumu, Haziran 2026’da Berlin’de düzenlenecek ILA Uluslararası Havacılık Fuarı’nda tanıtılacak.
Team Gen 6, Almanya’nın geliştirebileceği yeni nesil savaş uçağı için gerekli sanayi altyapısını oluşturmayı ve programın teknik gereksinimlerini belirlemeyi amaçlıyor. Berlin yönetimi ayrıca ilave F-35 savaş uçağı tedariki ve farklı uluslararası savaş uçağı programlarına katılım gibi seçenekleri de değerlendiriyor.
FCAS Programının Sona Erme Nedenleri
Fransa ve Almanya tarafından 2017 yılında başlatılan FCAS programına İspanya 2019 yılında katılmıştı. Yaklaşık 100 milyar avro değerindeki programın, Fransa’nın Rafale, Almanya ve İspanya’nın ise Eurofighter savaş uçaklarının yerini alması planlanıyordu. FCAS, yalnızca altıncı nesil insanlı bir savaş uçağının geliştirilmesini değil, aynı zamanda bu platformla birlikte görev yapacak insansız hava araçları ve bulut tabanlı bir muharebe ağı kurulmasını da kapsıyordu.
Ancak programın ana sanayi ortakları olan Dassault Aviation ile Airbus arasında teknoloji paylaşımı, fikri mülkiyet hakları, yönetim kontrolü ve iş paylaşımı konularında yaşanan anlaşmazlıklar çözülemedi. Fransa ve Almanya’nın farklı operasyonel gereksinimleri de programdaki krizi derinleştirdi. Fransa, yeni savaş uçağının nükleer silah taşımasını ve uçak gemilerinden görev yapmasını isterken, Almanya bu kabiliyetlerin kendi ihtiyaçlarıyla örtüşmediğini savundu.
Taraflar, aylar süren görüşmelerin ardından FCAS programını mevcut yapısıyla sürdürmeme kararı aldı. Airbus CEO’su Guillaume Faury, Dassault ile yürütülen iş birliğinin çıkmaza girdiğini ve programın mevcut şekliyle devam edemeyeceğini belirtti. Faury, “Programın işlemediği sonucuna varmıştık. Bir çıkmaza girdiğinizde ilerlemek zorundasınız. Bu nedenle söz konusu sayfanın kapatılması önemliydi. Ancak şimdi yeniden belirsizlik içindeyiz ve yeni bir sayfa açmamız gerekiyor,” dedi.
