Alüminyum Piyasasında Savaşın Etkileri Azalıyor
Alüminyum piyasası, Orta Doğu’daki çatışmalara rağmen fiyatlarındaki düşüşle dikkat çekiyor.
Orta Doğu’daki çatışmaların yeniden tırmanması, alüminyum piyasasında beklenmedik bir sakinlik yaratmış durumda. Londra Metal Borsası’nda (LME) alüminyum fiyatları, Haziran ayında 3.900 dolara kadar yükselirken, bu hafta 3.180 dolara gerileyerek yaklaşık 700 dolarlık bir düşüş yaşadı.
İran’ın gerçekleştirdiği saldırılar sonucunda Körfez bölgesindeki iki büyük izabe tesisinin zarar görmesi ve lojistik aksamalar, küresel tedarik zincirinde yıllık bazda 2 milyon tonun üzerinde bir üretim kaybına neden oldu. Uluslararası Alüminyum Enstitüsü verilerine göre, Körfez ülkelerinde üretim yılın ilk yarısında yüzde 20 oranında düştü ve bazı tesisler hâlâ tam kapasiteyle çalışamıyor.
Ancak piyasa, bu üretim açığının alternatif kaynaklarla kapatılabileceğine dair bir inanç geliştirmiş durumda.
Çin ve Endonezya’nın Üretim Artışı
Piyasalardaki iyimserliğin ardında, Çin ve Endonezya’nın artan alüminyum üretimi yatıyor. Çin’deki izabe tesisleri, düşük alümina maliyetleri ve yüksek metal fiyatları sayesinde yaklaşık yüzde 99 kapasite ile çalışıyor. Dünya Metal İstatistik Bürosu (WBMS) verilerine göre, ülkenin yarı mamul alüminyum ihracatı, bu yılın ilk beş ayında geçen yıla göre yüzde 10 artış gösterdi. Mayıs ayında gerçekleştirilen 595 bin tonluk sevkiyat, Kasım 2024’ten bu yana en yüksek aylık seviyeye ulaştı.
Endonezya ise Çin yatırımları sayesinde küresel alüminyum ticaretinde hızla yükselen bir aktör haline geldi. Ülkenin birincil alüminyum ihracatının 2024’te 155 bin tondan 2025’te 511 bin tona çıkması bekleniyor. Ayrıca, bu yılın ilk beş ayında geçen yıla göre yüzde 58’lik bir büyüme yaşandı. Devam eden projelerin tamamlanması durumunda yıllık 13 milyon tonluk yeni bir kapasitenin devreye girmesi mümkün.
Fiyat Tahminlerinde Düşüş
Artan arz ile birlikte fiyat beklentileri de aşağı yönlü revize ediliyor. Örneğin, ING, 2026’nın ikinci yarısında LME alüminyum fiyatlarının 3.100-3.200 dolar/ton aralığında kalmasını öngörüyor. 2027’nin ilk çeyreği için ortalama 3.000 dolarlık bir tahmin yapılırken, sonraki çeyreklerde fiyatların sırasıyla 2.900, 2.850 ve 2.800 dolara gerilemesi bekleniyor.
Fiziksel Piyasalardaki Temkinlilik
Vadeli piyasalarda savaşın yarattığı risk algısı büyük ölçüde azalmış görünse de fiziksel metal piyasasında hâlâ bir temkinlilik söz konusu. Körfez’deki tesislerin tam kapasiteye dönememesi, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz çevresindeki lojistik risklerin devam etmesi, Avrupa’daki stokların ne kadar süre daha piyasayı destekleyebileceğine dair belirsizlikler, fiziksel primlerin yüksek kalmasına neden oluyor. Avrupa’da gümrüksüz fiziksel alüminyum primleri, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın patlak vermesinden bu yana yüzde 65 oranında artarken, Japonya’daki prim ise iki katından fazla yükseldi. Bu durum, fiziksel metal arzına yönelik temkinli yaklaşımın sürdüğünü gösteriyor.
