Millî Tahkimde Hukuk Seçme Hakkı Konya’da ele alındı
Millî Tahkimde Hukuk Seçme Hakkı Çalıştayı, Konya’da akademisyen, hukukçu ve iş dünyası temsilcilerini bir araya getirerek tahkimi değerlendirdi.
Konya Ticaret Odası, KTO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi ile Tahkim Derneği iş birliğinde düzenlenen “Millî Tahkimde Hukuk Seçme Hakkı Çalıştayı”, KTO Karatay Üniversitesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Programa KTO Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Öztürk, 26. ve 27. Dönem Konya Milletvekili Avukat Ahmet Sorgun, Tahkim Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. İbrahim Ülker’in yanı sıra akademisyenler, hukukçular, yargı mensupları ve iş dünyası temsilcileri katıldı.
26 Eylül 2026’da KTO Karatay Üniversitesi Sosyal Tesisleri’nde düzenlenen toplantının ana gündemini, millî tahkimde tarafların uygulanacak hukuku belirleme yetkisi oluşturdu. Konu; Türk hukukundaki düzenlemeler, taraf iradesinin sınırları, tahkime elverişlilik, hakem kararlarının denetimi, kamu düzeni, İslam hukuku ve farklı ülkelerdeki tahkim uygulamaları çerçevesinde ele alındı. Çalıştayla akademik birikim ile hukuk uygulamasının aynı platformda buluşturulması amaçlandı.
Öztürk: Uyuşmazlıkların öngörülebilir biçimde çözülmesi önemli
Çalıştayın açılışında konuşan KTO Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Öztürk, ekonomik faaliyetlerin sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi için güven ortamının temel unsurlardan biri olduğunu belirtti. Yatırım, üretim ve ticari sözleşme kararlarında hakların korunacağına dair inancın önemine işaret eden Öztürk, uyuşmazlıkların adil, makul sürede ve öngörülebilir biçimde çözüme kavuşturulmasının iş dünyası açısından kritik olduğunu ifade etti.
Tahkim ve arabuluculuğun, ticari hayatın zaman ve kaynak yönetimi ihtiyacına cevap veren yöntemler olduğunu söyleyen Öztürk, bu mekanizmaların uzmanlaşmayı teşvik ettiğini, uzlaşma kültürünü güçlendirdiğini ve ticari ilişkilerin korunmasına katkı sağladığını kaydetti. KTO bünyesindeki üniversite, oda ve tahkim merkezinin birbirini tamamlayan bir yapı oluşturduğunu dile getiren Öztürk, KTOTAM’ın yalnızca uyuşmazlık çözen değil, aynı zamanda yeni hukuki yaklaşımlara katkı sunan bir merkez olarak gelişmesini önemsediklerini aktardı.
Öztürk, KTO’nun iş dünyasıyla kurduğu bağın ticari ihtiyaçların doğru anlaşılmasını, KTO Karatay Üniversitesi’nin akademik birikiminin ise bu ihtiyaçların bilimsel zeminde değerlendirilmesini sağladığını belirtti. Çalıştayın, millî tahkimde hukuk seçme hakkının farklı yönleriyle incelenmesine katkı sunacağını ifade eden Öztürk, organizasyona destek veren kurul üyeleri, arabulucular, hakemler ve hukukçulara teşekkür etti.
Sorgun: Tahkim mekanizması yeterince tanınmıyor
Avukat Ahmet Sorgun, Türkiye’de tahkim, arabuluculuk ve uzlaştırma kavramlarının zaman zaman birbirine karıştırıldığını belirterek tahkim mekanizmasının kamuoyunda hâlâ yeterince bilinmediğini söyledi. Hakem kararlarının niteliği ve uygulanabilirliği konusunda toplumun geniş kesimlerinin yeterli bilgiye sahip olmadığını dile getiren Sorgun, çalıştayın bu alandaki farkındalığın artırılması bakımından önem taşıdığını ifade etti.
Sorgun ayrıca, İslam hukukunun tahkimde uygulanacak hukuk olarak seçilip seçilemeyeceği, tahkime elverişli uyuşmazlıkların kapsamı ve kamu düzeniyle ilişkisi gibi başlıkların hukuki çerçevede tartışılması gerektiğini kaydetti.
Ülker: Tarafların hukuk seçme yetkisi daha etkin kullanılmalı
Tahkim Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. İbrahim Ülker, 2011’de yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile tahkim hukukunda taraf iradesini öne çıkaran bir yaklaşımın güç kazandığını belirtti. Taraflara tanınan hukuk seçme hakkının önemli bir imkân olduğunu vurgulayan Ülker, bu yetkinin gereği gibi kullanılmasının tahkimden elde edilecek faydayı artıracağını söyledi.
Çalıştayın amaçlarından birinin, hukuk seçme serbestisini bilimsel açıdan değerlendirmek olduğunu belirten Ülker, başta İslam hukuku olmak üzere farklı hukuk sistemlerinin Türk tahkim uygulamasındaki yerinin incelendiğini aktardı. Tahkim kültürünün yalnızca mahkeme dışı uyuşmazlık çözümünden ibaret olmadığını ifade eden Ülker, bu alanın taraf iradesi, sözleşme özgürlüğü, uzmanlaşma ve hızlı çözüm ilkelerine dayanan daha geniş bir hukuk kültürünün parçası olduğunu dile getirdi.
Ülker, 10 Temmuz 2025’te kurulan Tahkim Derneği bünyesinde bir tahkim merkezi oluşturulduğunu ve uygulanacak kuralların hukukçuların katkısıyla hazırlandığını bildirdi. Derneğin hedefleri arasında tahkim kültürünü yaygınlaştırmanın yanı sıra, kanunun izin verdiği ölçüde İslam hukukunun güncel uyuşmazlıklarda uygulanabilecek bir hukuk kaynağı olarak değerlendirilmesi de bulunuyor.
Üç oturumda tahkim hukukunun farklı boyutları değerlendirildi
Çalıştayın ilk oturumu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi eski Başkanı Abdullah Yaman’ın başkanlığında yapıldı. Bu bölümde tahkimin ticari hayata sağlayabileceği avantajlar, Konya Ticaret Odası Tahkim Merkezi modeli ve uyuşmazlıkların çözümünde İslam hukukunun tercih edilmesi konuları üzerinde duruldu. Doç. Dr. Aytekin Çelik ve Doç. Dr. İbrahim Ülker, başlıklarla ilgili sunumlar gerçekleştirdi.
“Günümüz Türk Hukukunda Tahkim Sistemi” başlıklı ikinci oturum Prof. Dr. Mustafa Avcı’nın başkanlığında düzenlendi. Oturumda taraf iradesinin kapsamı, hukuk seçme serbestisinin sınırları, tahkime elverişli uyuşmazlıklar ile hakem kararlarının denetiminde kamu düzeninin rolü değerlendirildi.
Dr. Ekrem Keleş’in yönettiği üçüncü oturumda ise İslam hukukundaki tahkim anlayışı, hakemlerde aranan nitelikler, farklı ülkelerdeki İslami tahkim örnekleri, uygulanacak normların belirlenmesi ve fetva meclislerinin kararlarının tahkim sürecindeki olası etkisi ele alındı.
Akademisyenlerle hukuk uygulayıcılarını bir araya getiren programda, millî tahkimde hukuk seçme hakkı teorik ve pratik yönleriyle tartışıldı. Taraf iradesi, uygulanacak hukukun belirlenmesi, kamu düzeni ve tahkime elverişlilik başlıklarında yapılan değerlendirmelerin, Türk tahkim hukukuna ilişkin akademik ve mesleki tartışmalara katkı sunması hedeflendi. Çalıştay, katılımcıların değerlendirmeleri ve teşekkür konuşmalarının ardından sona erdi.
